twitter
rss

Learn English


 ❤️ Ctrl + A – Select All

❤️ Ctrl + B – Bold Text

❤️ Ctrl + C – Copy

❤️ Ctrl + D – Font Settings

❤️ Ctrl + E – Center Align

❤️ Ctrl + F – Find/Search

❤️ Ctrl + G – Go To

❤️ Ctrl + H – Replace

❤️ Ctrl + I – Italic Text

❤️ Ctrl + J – Justify Text

❤️ Ctrl + K – Insert Hyperlink

❤️ Ctrl + L – Left Align

❤️ Ctrl + M – Increase Indent

❤️ Ctrl + N – New

❤️ Ctrl + O – Open File

❤️ Ctrl + P – Print

❤️ Ctrl + Q – Remove Paragraph

❤️ Ctrl + R – Right Align

❤️ Ctrl + S – Save

❤️ Ctrl + T – Hanging Indent

❤️ Ctrl + U – Underline Text

❤️ Ctrl + V – Paste

❤️ Ctrl + W – Close Window

❤️ Ctrl + X – Cut

❤️ Ctrl + Y – Redo

❤️ Ctrl + Z – Undo

❤️ Ctrl + L – Focus Address Bar

❤️ Ctrl + D – Bookmark Page

❤️ Ctrl + J – Downloads

❤️ Ctrl + H – History

❤️ Ctrl + F – Find on Page

❤️ F2 – Rename

❤️ F5 – Refresh

❤️ F1 – Help

❤️ F11 – Full screen

❤️ Ctrl + 1 – Single Line Spacing

❤️ Ctrl + 2 – Double Line Spacing

❤️ Ctrl + 5 – 1.5 Line Spacing

❤️ Alt + F4 – Close App

❤️ Ctrl + '-' – Delete Cell

❤️ F2 – Edit Cell

❤️ Ctrl + W – Close Tab

❤️ Ctrl + Tab – Next Tab

❤️ Alt + = – AutoSum

❤️ Ctrl + \` – Show Formulas

❤️ Ctrl + T – New Tab

❤️ Windows + D – Show Desktop

❤️ Windows + R – Run Dialog Box

❤️ Windows + L – Lock Computer

❤️ Windows + I – Open Settings

❤️ Windows + M – Minimize All

❤️ Windows + S – Search

❤️ Windows + X – Power Menu

❤️ Ctrl + Shift + L – Bullet List

❤️ Ctrl + = – Subscript

❤️ Ctrl + Shift + = – Superscript

❤️ Ctrl + Arrow Key – Jump

❤️ Ctrl + Space – Select Column

❤️ Shift + Space – Select Row

❤️ Ctrl + Shift + '+' – Insert Cell

❤️ F4 – Repeat Last Action

❤️ Ctrl + Shift + T – Reopen Closed Tab

❤️ Ctrl + Shift + Tab – Previous Tab

❤️ General Useful Keys

❤️ Ctrl + Shift + N – New Folder

❤️ Shift + Delete – Permanent Delete

❤️ Alt + Enter – Properties

❤️ Ctrl + Alt + Del – Security Options

❤️ Print Screen – Take Screenshot

❤️ Alt + Space – Window Menu

❤️ Alt + Left Arrow – Back (Browser)

❤️ Alt + Right Arrow – Forward (Browser)

❤️ Ctrl + Shift + Delete – Clear Browsing Data

❤️ Ctrl + Shift + Esc – Open Task Manager

❤️ Ctrl + Shift + N – Create New Folder

❤️ Ctrl + Shift + T – Reopen Last Closed Tab (Browser)

❤️ Ctrl + Shift + Delete – Clear Browsing Data

❤️ Alt + F4 – Close Current App or Window

❤️ Alt + Tab – Switch Between Open Apps

❤️ Ctrl + Esc – Open Start Menu

❤️ Ctrl + N – Open New Window in Browser or App

❤️ Ctrl + Shift + Esc – Open Task Manager Directly

❤️ Ctrl + Shift + > – Increase Font Size in Word

❤️ Ctrl + Shift + < – Decrease Font Size in Word

❤️ Ctrl + Enter – Insert Page Break in Word

❤️ Ctrl + Alt + Del – Open Security Options

❤️ Windows + V – Open Clipboard History

❤️ Windows + . – Open Emoji Panel

❤️ Windows + Shift + S – Take a Screenshot

❤️ Windows + P – Project to Another Screen

❤️ Windows + L – Lock Your PC

❤️ Windows + A – Open Action Center

❤️ Windows + H – Start Voice Typing

❤️ Windows + E – Open File Explorer

❤️ Windows + Shift + M – Restore Minimized

❤️ Alt + Tab – Switch Between Apps

❤️ Ctrl + Shift + Esc – Open Task Manager

❤️ Ctrl + Shift + > – Increase Font Size

❤️ Ctrl + Shift + < – Decrease Font Home


EXCEL SHORTCUTS FOR FINANCE -


❤️ CTRL Shortcuts 🌹🌹


❤️ Select entire column: Ctrl + Space

❤️ Insert a new row: `Ctrl + Shift + "+"

❤️ Delete a row: Ctrl + "-"

❤️ Insert current date: Ctrl + ;

❤️ Insert current time: Ctrl + Shift + ;

❤️ Go to beginning of worksheet: Ctrl + Home

❤️ Go to last cell with data: Ctrl + End

❤️ Copy selected cells: Ctrl + C

❤️ Paste copied cells: Ctrl + V

❤️ Cut selected cells: Ctrl + X

❤️ Undo an action: Ctrl + Z

❤️ Redo an action: Ctrl + Y

❤️ Bold text: Ctrl + B

❤️ Italic text: Ctrl + I

❤️ Underline text: Ctrl + U

❤️ Open Format Cells dialog: Ctrl + 1

❤️ Apply general format: Ctrl + Shift + ~

❤️ Apply currency format: Ctrl + Shift + $

❤️ Apply percentage format: Ctrl + Shift + %

❤️ Apply two decimals: Ctrl + Shift + !

❤️ Move to next worksheet: Ctrl + Page Down

❤️ Move to previous worksheet: Ctrl + Page Up

❤️ Open 'Go To' dialog: Ctrl + G or F5

❤️ Find specific value: Ctrl + F

❤️ Replace values: Ctrl + H

❤️ Hide selected rows: Ctrl + 9

❤️ Unhide hidden rows: `Ctrl + Shift + 9`

❤️ Hide selected columns: `Ctrl + 0`

❤️ Unhide hidden columns: `Ctrl + Shift + 0`

❤️ Enter array formula (Legacy Excel): `Ctrl + Shift + Enter`

❤️ Open Name Manager: `Ctrl + F3`

❤️ Create a table from data range: `Ctrl + T

❤️ Zoom in: `Ctrl + Mouse Wheel Up`

❤️ Zoom out: `Ctrl + Mouse Wheel Down`

❤️ Add borders to selected cells: `Ctrl + Shift + &`

❤️ Display all formulas: `Ctrl + '`

❤️ Go to next open workbook: `Ctrl + Tab`

❤️ Go to previous open workbook: `Ctrl + Shift + Tab`

❤️ Save workbook: `Ctrl + S`

❤️ Create hyperlink: `Ctrl + K`


 ❤️ **SHIFT Shortcuts**


❤️ Select entire row: `Shift + Space`

❤️ Move one cell left: `Shift + Tab`

❤️ Add new worksheet: `Shift + F11`

❤️ Calculate active worksheet: `Shift + F9`

❤️ Open Insert Function dialog: `Shift + F3`

❤️ Insert comment (note): `Shift + F2`

❤️ Calculate active cell only: `Shift + F9`


 ❤️ **ALT Shortcuts**


❤️ Autosum selected cells: `Alt + =`

❤️ Open Excel Options: `Alt + F, T`

❤️ Select visible cells only: `Alt + ;`

❤️ Open drop-down list in a cell: `Alt + Down Arrow`

❤️ Group rows or columns: `Alt + Shift + Right Arrow`

❤️ Ungroup rows or columns: `Alt + Shift + Left Arrow`

❤️ Enter line break in cell: `Alt + Enter`

❤️ Center cell contents: `Alt + H, A, C`

❤️ Remove filters: `Alt + D + F + F`

❤️ Open 'Remove Duplicates' dialog: `Alt + A + M`

❤️ Increase decimal places: `Alt + H + 0`

❤️ Decrease decimal places: `Alt + H + 9`

❤️ Wrap text in cell: `Alt + H + W`

❤️ Merge and center cells: `Alt + H + M + C`

❤️ Protect worksheet: `Alt + R + P + S`

❤️ Freeze panes: `Alt + W + F + F`

❤️ Split the window: `Alt + W + S`


 ❤️ **OTHER Shortcuts**


❤️ Edit active cell: `F2`

❤️ Go to beginning of row: `Home`

❤️ Move one cell right: `Tab`

❤️ Repeat last action: `F4`

❤️ Open Save As dialog: `F12`

❤️ Calculate all worksheets: `F9`



✅ Essential Mac Keyboard Shortcuts :-

❤️ ⌘ + A – Select all

❤️ ⌘ + C – Copy

❤️ ⌘ + X – Cut

❤️ ⌘ + V – Paste

❤️ ⌘ + Z – Undo

❤️ ⌘ + Shift + Z – Redo

❤️ ⌘ + S – Save

❤️ ⌘ + P – Print

❤️ ⌘ + Q – Quit the current app

❤️ ⌘ + W – Close the current window

❤️ ⌘ + Option + Esc – Force quit an app

❤️ ⌘ + Space – Open Spotlight search

❤️ ⌘ + Tab – Switch between open apps

❤️ ⌘ + Shift + 3 – Take screenshot of entire screen

❤️ ⌘ + Shift + 4 – Take screenshot of selected area

❤️ ⌘ + Shift + 5 – Open screenshot & screen recording options

❤️ ⌘ + N – New window/document (depending on app)

❤️ ⌘ + T – New tab (in Finder or browsers)

❤️ ⌘ + , (comma) – Open Preferences of current app

❤️ ⌘ + Delete – Move selected item to Trash


✅ Mac Shortcuts: ⌘ Command + 1 to 9

❤️ ⌘ + 1 – Show Column View in Finder

❤️ ⌘ + 2 – Show List View in Finder

❤️ ⌘ + 3 – Show Icon View in Finder

❤️ ⌘ + 4 – Show Gallery View in Finder

❤️ ⌘ + 5 – Open Top Sites or Start Page in Safari

❤️ ⌘ + 6 – Toggle the Sidebar in Safari

❤️ ⌘ + 7 – Open Reading List in Safari

❤️ ⌘ + 8 – Show Mail Activity in the Mail app

❤️ ⌘ + 9 – Go to the last open tab in Safari


Introduction


Grammar is a very old field of study. Did you know that the

sentence was first divided into subject and verb by Plato,

the famed philosopher from ancient Greece? That was

about 2,400 years ago! Ever since then, students all over

the world have found it worthwhile to study the structure

of words and sentences. Why? Because skill in speaking

and writing is the hallmark of all educated people.

Lesson by lesson, this book provides basic instruction

in the eight parts of speech—nouns, pronouns, verbs,

adjectives, adverbs, prepositions, conjunctions, and

interjections—as well as the standard patterns of English

sentences.

All students of English, be they native speakers or those

who are studying English as a second language, will

profit from the fundamental introduction and review of

grammar provided by SADDLEBACK’S BASIC ENGLISH

GRAMMAR 1 and 2. Helpful marginal notes throughout

the books have been provided to reinforce existing skills

and call attention to common problem areas.

We wish you every success in your pursuit of English

proficiency.


1 What is Grammar? 5


2 The Capital Letter 6


3 Nouns 8

Common Nouns 8

Proper Nouns 13

Singular Nouns 21

Plural Nouns 23

Collective Nouns 34

Masculine and Feminine Nouns 37


4 Pronouns 44

Personal Pronouns 44

Reflexive Pronouns 47

Interrogative Pronouns 48

Demonstrative Pronouns 49


5 Adjectives 52

Adjective Endings 54

Kinds of Adjectives 58

Comparison of Adjectives 65

6 Determiners 71

The Articles 71

Demonstrative Determiners 73

Interrogative Determiners 74

Possessive Determiners 75


13 Sentences 139

What is a Sentence? 139

Kinds of Sentences 140

The Imperative 141

The Subject and the Object 143

Direct and Indirect Objects 144

Positive and Negative Sentences 146

Questions 147

8 Subject-Verb Agreement 123


9 Adverbs 127


10 Prepositions 132


11 Conjunctions 135


12 Interjections 138


14 Punctuation 150

Period 150

Comma 151

Exclamation Point 152

Question Mark 152

Apostrophe 153


7 Verbs and Tenses 79

The Simple Present Tense 80

Am, Is and Are 83

The Present Progressive Tense 89

Have and Has 93

The Present Perfect Tense 96


The Simple Past Tense 98

Regular and Irregular Verbs 99

Was and Were 104

The Past Progressive Tense 106

The Future Tense 108

Can and Could 112

May and Might 113

Do, Does and Did 115

Would and Should 120




Here’s an old children’s rhyme about the eight parts of

speech of English grammar. It gives you an idea of what

grammar is about. Read and remember it.


Every name is called a noun,

As field and fountain, street and town.

In place of noun the pronoun stands,

As he and she can clap their hands.

The adjective describes a thing,

As magic wand or bridal ring.

Most verbs mean action, something done,

To read and write, to jump and run.

How things are done the adverbs tell,

As quickly, slowly, badly, well.

The preposition shows relation,

As in the street or at the station.

Conjunctions join, in many ways,

Sentences, words, or phrase and phrase.

The interjection cries out, “Heed!

An exclamation point must


follow me!”


1 What is Grammar?

Noun

Pronoun

Verb

Adjective

Noun

Preposition

Adverb

Interjection

Conjunction




The capital letter is also called a big letter or upper-

case letter, or sometimes just a capital.


A B C D E F G H I J K L M

N O P Q R S T U V W X Y Z


When do you use a capital letter?

4 Use a capital letter for the first letter in a

sentence:


The dog is barking.

Come here!


4 Always use a capital letter for the word :


am eight years old.

Tom and are good friends.


4 Use a capital letter for the names of people:

Alice, Tom, James, Kim, Snow White

4 Use a capital letter for the names of places:

National Museum, Bronx Zoo, London, Sacramento

4 Use a capital letter for festivals, holidays,

days of the week, months of the year:

New Year’s Day, Christmas, Labor Day, Mother’s Day,

Sunday, Monday, Friday, January, May, July, October


I

2 The Capital Letter


Exercise 1

Circle the letters that should be CAPITALS. Then write

the correct letter in the space above them.

1 peter and i are good friends.

2 we are going to chicago during our summer

vacation.

3 there is an interesting football game on sunday.

4 jason lives on thomson avenue.

5 january is the first month of the year.


Exercise 2

Look at the signs on the left. Can you find the

mistakes? Write the names correctly.


hopkins hotel lincoln school

orchard street newton road

botanic gardens national library

shea stadium


Word File

Nouns are divided into common nouns and proper nouns.

Common nouns are words for people, animals, places,

or things.

These are words for people. They are common nouns.

artist

acrobat clown

Another word for astronaut is

spaceman or spacewoman.


Here are more words for people:

actor lawyer

aunt judge

baby man

baker nurse

cook police officer

dentist singer

doctor soldier

giant teacher

Common Nouns

3 Nouns


astronaut


D i d y o u k n o w ?


These are words for animals. They are common nouns.


bird

crocodile

deer

Here are more words for animals:

cat goose

cow hen

dog horse

dolphin mouse

duck parrot

fish shark

goat whale

zebra

eagle

bear

These are words for places. They are common nouns.

shop

beach

park

library

Here are more words for places:

airport market

cave mountain

church playground

farm restaurant

hill school

hospital seashore

hotel stadium

house supermarket

island temple

mall zoo


These are words for things. They are common nouns.


basket

bed

cake

drum

blanket

gate


Here are more words for things:

bag kite

box ladder

bread lamp

can picture

chair radio

cot television

cup train

desk truck

door watch

egg window


Exercise 1

Underline the common nouns in these sentences.

1 There’s a little bird in the garden.

2 Who is your teacher?

3 Don’t eat that rotten apple.

4 Kate has a lovely doll.

5 I like reading stories.

6 My father is a doctor.

7 Every child has a dictionary.

8 Rudy hates bananas.

9 The phone is ringing.

10 Here’s a book for you.

Exercise 2

Here’s a mixed bag of words. Put each word under its

correct heading.

swimmer snail fire engine clown

letters flag river barber

mountain fox hotel parrot

granny taxi gardener camel

People Animals Places Things

Proper nouns are names for particular people, places or

things. They always begin with a capital letter.

Your own name and the names

of your friends are proper

nouns too.

Beethoven

Omar

Lisa

Santa Claus

Proper Nouns


Here are some more names

of people:

Ali Baba

Florence Nightingale

Derek Jeter

Pauline

Johnny Depp

Patrick

Harry Potter

Pinocchio

Robin Hood

Kim Lee

D i d y o u k n o w ?


The names of countries and their people are also

proper nouns.


Country People Country People

America Americans Korea Koreans

Egypt Egyptians Malaysia Malaysians

India Indians Pakistan Pakistanis

Italy Italians France the French

Japan the Japanese Thailand Thais

American Egyptian Indian Italian Thai


Japanese Korean Malay Filipino Pakistani


The names of towns, cities, buildings and landmarks

are proper nouns.

Hong Kong

the Great Wall of China

the Statue of Liberty

Egypt

Tokyo Sydney

Bangkok New Delhi

London Denver the Grand Canyon

New York Central Park the Leaning Tower of Pisa

Paris the Eiffel Tower Brooklyn Bridge

Beijing Big Ben Pike’s Peak


January is the first month of the year.

Sunday is the first day of the week.

A table that shows the months, weeks and

days

Months

January

February

March

April

May

June

July

August

September

October

November

December


Days

Sunday

Monday

Tuesday

Wednesday

Thursday

Friday

Saturday


January February March April


August July


May June


December


October November September


D i d y o u k n o w ?


17


The names of mountains, seas, rivers and lakes are

proper nouns.


Mount Everest


Niagara Falls


the Thames


Lake Michigan

the Alps the Himalayas

the Dead Sea the Pacific Ocean

Mount Fuji the Yellow River


You often use the before names of oceans,

rivers, seas and ranges of mountains.

Mount means mountain.

It is often used in the names of mountains.


For example: Mount Everest

Mount St. Helens

The written short form for Mount is Mt.

For example: Mt. Everest, Mt. Fuji

D i d y o u k n o w ?


The names of festivals, some special events and holidays

are proper nouns, too.


Valentine’s Day


Father’s Day


Halloween


New Year’s Day


Word File

Here are more names of festivals and holidays:

Christmas Mother’s Day

Memorial Day April Fool’s Day

Labor Day Thanksgiving Day

Independence Day St. Patrick’s Day


Exercise 1

Underline the proper nouns in the following

sentences.

1 July is often the hottest month in summer.

2 One day Ali Baba saw the forty thieves hiding in a

cave.

3 Shawn and Ashley are going to the beach for a swim.

4 Mr. Lee is reading a book.

5 “I am your fairy godmother,” said the old woman to

Cinderella.

6 Uncle Mike is a lawyer.

7 Next Tuesday is a public holiday.

8 Many children enjoyed the movie Lion King.

Exercise 2

Look at the words in the box. Which ones are common

nouns and which ones are proper nouns? Put each word

under its correct heading.


Lisa bank President Hotel United Bank

January beach White Sand Beach hotel

doctor month Dr. Wang girl

Common Nouns Proper Nouns


Exercise 3

Write C for common or P for proper on the blank

before each noun.

1 ______ the White House

2 ______ the green dress

3 ______ the tall building

4 ______ the Empire State Building

5 ______ the Yellow River

6 ______ the muddy river

7 ______ the governor

8 ______ Governor Parker

9 ______ the Oregon Trail

10 ______ the winding trail


Exercise 4

Underline the nouns that should be capitalized. Circle the

nouns that should not be capitalized.

1 Robert louis Stevenson wrote treasure island.

2 The Capital of illinois is Springfield.

3 My Friends and I prefer Glittergums toothpaste.

4 Their Family visited Yellowstone national Park.

5 Juan and maria attend kennedy Middle school.

6 We had a Surprise Party for aunt Helen.

7 Spring and Fall are my favorite Seasons.

8 The Manager scolded his lazy Employees.


Nouns can be singular or plural. When you are talking

about one person, animal, place, or thing, use a singular

noun.


These are also singular nouns:

an airplane a letter

a bicycle a map

a boy a photograph

a bus a refrigerator

a comb a slide

a girl a swing

a key a van


Singular Nouns

an owl

a flower

a woman

a ship

a train


Grammar Help

4 Use a or an before singular nouns.

Use an before words beginning with vowels

(a, e, i, o,­­ u). For example, say:

an axe an igloo

an egg an orange

an envelope an umbrella

an ice cream an uncle

4 But some words don’t follow this rule. For example,

use a (not an) before these words that begin with u:

a uniform a university

4 Use a before words beginning with the other

letters of the alphabet, called consonants.

For example, say:

a basket a rainbow

a bowl a monster

a car a pillow

a hill a watch

a house a zoo

4 But some words don’t follow this rule. For example,

use an (not a) before these words that begin with h:

an heir

an honor

an hour


When you are talking about two or more people,

animals, places, or things, use plural nouns.

Most nouns are made plural by adding -s at the end.


mug


bats


mugs


fan


fans


cap


caps


star


stars



Singular Plural

bird birds

broom brooms

camel camels

desk desks

doll dolls

egg eggs

flower flowers

fork forks

game games

lamb lambs

nest nests

pen pens

photo photos

shirt shirts

spoon spoons

Plural Nouns

bat


Grammar Help

Some plural nouns end in -es.

When the last letters of singular

nouns are ch, sh, s, ss or x,

you usually add -es to form

the plural.

buses

fox

brushes

bus brush

foxes


Singular Plural

beach beaches

branch branches

box boxes

bush bushes

church churches

dish dishes

dress dresses

sandwich sandwiches

witch witches

watches

watch

glass

glasses

+ ch

sh

s

ss

x

es


Grammar Help

Some plural nouns end in -ies.


Nouns like these are made

plural by changing y to i, and

adding -es.


butterfly

butterflies

canary

canaries

candy

candies

lily

lilies

Singular Plural

baby babies

cherry cherries

diary diaries

dictionary dictionaries

fairy fairies

family families

fly flies

lady ladies

library libraries

puppy puppies

story stories

strawberry strawberries

+

es

i

y


What if there is a vowel before the y?

In that case, add -s to form the plural.


key


keys


tray


trays


Singular Plural

chimney chimneys

cowboy cowboys

day days

donkey donkeys

jersey jerseys

kidney kidneys

monkey monkeys

toy toys

trolley trolleys

valley valleys

turkey

turkeys

y s


Grammar Help


Often nouns that end in -f, just

need -s to form the plural.


Singular Plural Singular Plural

chef chefs handkerchief handkerchiefs

chief chiefs roof roofs

cliff cliffs sheriff sheriffs

For some words that end in -f, the plural can be spelled

in two different ways.

Singular Plural

dwarf dwarfs or dwarves

hoof hoofs or hooves

scarf scarfs or scarves


But you only add -s to giraffe to form the

plural.


If a noun ends in -f, you often change f to v, and add -es.


Singular Plural

knife knives

life lives

wife wives

Singular Plural Singular Plural

calf calves loaf loaves

elf elves shelf shelves

half halves thief thieves

leaf leaves wolf wolves


With some words that end in -fe, you change f to v, and add -s.


v e s

v es f

f s

s

ves

f

D i d y o u k n o w ?


Grammar Help

If a noun ends in -o, you just add -s to form the plural.


Singular Plural

a hippo hippos

a video videos

a zoo zoos


But with some nouns that end in -o, you add -es to form

the plural.


Singular Plural

a tomato tomatoes

a potato potatoes

a hero heroes

a rhino rhinos

a kangaroo kangaroos

a flamingo

flamingoes

With some nouns that end in -o, you can add

either -s or -es to form the plural.

Singular Plural Plural

a mango mangoes mangos

a mosquito mosquitoes mosquitos

a zero zeroes zeros

a buffalo buffaloes buffalos


Some plural nouns don’t follow the -s rule. They don’t end in

-s, -es, -ies or -ves. Instead, the word changes form.


The plural of the mouse that you

use with your computer is either

mice or mouses.

foot feet

goose geese

mouse mice


Singular Plural

child children

man men

ox oxen

tooth teeth

woman women


D i d y o u k n o w ?


Some plural nouns are the same as the singular noun.

sheep

You can use fishes as the plural of

fish when you are talking about

different kinds of fish: all the fishes

of the Pacific Ocean.

fish

fish

reindeer reindeer

Singular Plural

bison bison

deer deer

sheep


D i d y o u k n o w ?


Grammar Help

Some nouns are always plural.


Another word for spectacles

is glasses.


binoculars


goggles


jeans


pliers


You can make these plural nouns singular by

using a pair of:


a pair of binoculars

a pair of spectacles

a pair of goggles

a pair of jeans

a pair of shorts

a pair of pliers

pants scissors

pajamas sneakers

shorts slippers

trousers stockings

sandals

a pair of shoes

spectacles

Singular Plural Singular Plural

1 desk 6 basket ___________

2 class 7 peach ___________

3 comb 8 belt ___________

4 mug 9 taxi ___________

5 bus 10 box ___________

Exercise 1

Look at the words below. Do you know which ones

are singular and which are plural? Put a checkmark

(✓) in the correct box.


Singular Plural


word

pencils

books

fan

hat

children

kites

people

crab

foxes


Exercise 2

Do you add -s or -es to these singular nouns to make

them plural? Write your answers on the lines.



Exercise 3

Do you change -y to -ies, or just add -s to make

these singular nouns plural? Write your anwers.

Singular Plural Singular Plural

1 key 6 toy

2 city 7 baby

3 butterfly 8 party

4 monkey 9 chimney

5 fly 10 lady

Exercise 4

All these singular nouns end with -o. Add either -s or -es

as you write the plurals on the line.

Singular Plural Singular Plural

1 video 6 radio

2 piano 7 hippo

3 mango 8 zoo

4 kangaroo 9 zero

5 rhino 10 photo


Grammar Help

Collective nouns are words for groups of people,

animals or things.

These are nouns for groups of people.


Many collective nouns can be used with a

singular or plural verb.

For example:

My family was happy to see me.

or

My family were happy to see me.


Collective Nouns


an orchestra

a family

a crew


Here are some more groups

of people:

an audience a gang

a band a group

a choir a team

a class


But the following collective nouns always take a plural verb:

cattle people the police

Here are more collective nouns that are used for groups

of people, animals or things.

a band of musicians

a brood of chickens

a flight of steps

a school of fish

a team of players


Here are some more

collective nouns:

a bunch of keys

a class of pupils

a collection of books

a deck of cards

a fleet of ships

a flock of sheep

a gaggle of geese

a gang of robbers

a herd of cattle

a litter of cubs

a pod of whales

a pack of wolves

a pride of lions

a set of stamps

a swarm of bees

a troupe of actors


Exercise

Farmer John had several different kinds of animals

on his farm. Write the correct collective noun for

each group of his animals.


Farmer John had:


a of geese

a of sheep

a of cattle

a of horses


One day a of coyotes tried to attack his animals.

Farmer John yelled and waved a pitchfork to frighten them

away.


Masculine nouns are words for men and boys, and

male animals.

Feminine nouns are words for women and girls, and

female animals.


lion


lioness


Masculine and Feminine Nouns


Masculine Feminine

boy girl

man woman

prince princess

steward stewardess

waiter waitress

bride bridegroom

hen

rooster

king queen

Here are some more masculine and feminine nouns for

people.

actor actress

brother sister

emperor empress

father mother

gentleman lady

grandfather grandmother

grandson granddaughter

headmaster headmistress

man woman

master mistress

nephew niece

prince princess

son daughter

steward stewardess

uncle aunt

wizard witch

Feminine

Masculine nouns belong to the

masculine gender.

Feminine nouns belong to the

feminine gender.

Masculine

chicken rooster hen

cattle bull cow

deer buck doe

donkey jack jenny

duck drake duck

fox fox vixen

goose gander goose

horse stallion mare

lion lion lioness

sheep ram ewe

tiger tiger tigress


Here are some masculine and feminine nouns for male

and female animals.


Animal Male Female


Nouns that end in -ess and -ress often belong

to the feminine gender. For example:

actress stewardess

lioness tigress

princess waitress


Grammar Help

Many nouns are used for both males and females.


We call these nouns common-gender nouns.

dancers

doctors

hairdressers

scientists


Nouns like these are used for

both males and females:

accountants parents

artists managers

designers pupils

engineers singers

lawyers teachers


Words for things that are neither male nor female are

called neuter nouns.

bench


leaves


mirror


fire


waterfall


Here are some neuter nouns:

ball forest

building gymnasium

broom playground

cake rock

computer sky

card socks

floor wind

Word File


We call these nouns common-gender nouns.


Exercise 1

Fill in the blanks with the correct masculine or

feminine nouns.

Masculine Feminine

1 master

2 uncle

3 niece

4 lioness

5 tiger

6 empress

7 husband

8 son

9 mother

10 madam

Exercise 2

Fill in each blank with a suitable masculine or feminine

noun.

1 The host and the ____________ welcomed their guests.

2 The steward and the ____________ look after the

passengers on the plane.

3 My uncle and ________ lived in Nebraska.

4 The king and the _________ had two children, a boy

and a ________. The prince was eight and the

_____________ was five.

5 Ladies and ______________ , welcome to our party this

evening.


Exercise 3

Look at the words in the box. Write each word under

its correct heading.


children sun witch king

boy son father girl

mother queen file teacher

lamp doctor dancer wizard

ram rooster elf fish


Masculine Feminine Common Gender Neuter


Baby birds cannot fly.

Mother bird has to feed them.


A pronoun is a word that takes the place of a common

noun or a proper noun. There are different kinds of pronouns.


The words I, you, he, she, it, we and they are called

personal pronouns. They take the place of nouns and

are used as the subject of the verb in a sentence.


Grammar Help


The subject of a sentence is the person, animal,

place or thing that does the action shown by the

verb.


Personal Pronouns


My name is David. I am the youngest in the family.

This is my father. He is a teacher.

This is my mother. She is a lawyer.

I have a brother and two sisters.

They are Peter, Sharon and Jenny.

I have a dog. It is called Lucky.

Lucky, you are a good dog.

Good morning, children! You may sit down now.

My family and I live in a big city. We have an apartment.

4 Pronouns


The words me, you, him, her, it, us and them are also

personal pronouns. They also take the place of nouns.

These pronouns are used as the object of the verb in a

sentence.


Grammar Help


The object of a sentence is the person, animal,

place or thing that receives the action shown by

the verb.


I am standing on my head. Look at me.

My mother is kind. Everybody likes her.

Lisa, I told you to tidy your bed!

Sharon and Jenny! Dad is waiting for you!

Lucky and I are playing in the park. Dad is watching us.

You must not play with the knife. Give it to me.

Pick up your toys and put them away.


Baby birds cannot fly.

Mother bird has to feed them.


Tom likes riding my bicycle.

I sometimes lend it to him.


Grammar Help


There are three groups of pronouns: first person,

second person and third person.

The person speaking is called the first person.

The first-person pronouns are I or me (in the singular) and

we or us (in the plural).

The person spoken to is called the second person. The

second-person pronoun is you (in both singular and plural).

The person (or animal, or thing) spoken about is called the

third person. The third-person pronouns are he or him, she or

her, and it (in the singular), and they or them (in the plural).

The word I is always spelled with a capital letter.

The pronoun he is used for men and boys, she for

women and girls, and it for things and animals.

Here is a table to help you.


Subject Object

First person singular I me

Second person singular you you

Third person singular he him

she her

it it

First person plural we us

Second person plural you you

Third person plural they them


The words myself, yourself, himself, herself, itself,

ourselves, yourselves and themselves are called

reflexive pronouns.

They refer to the person or animal that is the subject of

the verb.


Grammar Help

Reflexive Pronouns


I made this cake myself.

Be careful with the knife. You’ll cut yourself.

Michael is looking at himself in the mirror.

Susan has hurt herself.

Our cat washes itself after each meal.

We organized the party all by ourselves.

Come in, children, and find yourselves a seat.

Baby birds are too young to look after themselves.


Here is a table to remind you about reflexive

pronouns.

Singular Plural


First person (I,me) myself (we,us) ourselves

Second person (you) yourself (you) yourselves

Third person (he, him) himself (they, them) themselves

(she, her) herself (they, them) themselves

(it) itself (they, them) themselves



Grammar Help

The words who, whom, whose, what and which are

called interrogative pronouns.

These pronouns are used to ask questions.


Who can be used as the object of a verb as well

as the subject.

Whom is used only as the object. For example,

you can say:

Who are you playing with?

or

Whom are you playing with?

Interrogative Pronouns

Whom

What

Who

Who is he talking to?

Who are those people?

Whom are you playing with?

Whom is he talking to?

What is your dog’s name?

What are you talking about?

What is the time?

Which

Which of these bags is yours?

Which do you prefer?

Whose

Whose is this umbrella?

Whose are these gloves?


Grammar Help

Demonstrative Pronouns


The words this, these, that and those are called

demonstrative pronouns. They are showing words.

That is John’s house.

That is a mountain.

Those are horses.

What are those?

We can do better

than that.

No, that’s not mine.

You mean you won?

That’s amazing!

Hello, who is that

speaking, please?

Hello, is that you,

George?

This is my house.

This is a hill.

These are donkeys.

What is this?

Did you drop this?

Hi, Jane! This is Michael!

You use this and these when you point to things

near you.

You use that and those when you point to things

farther away.

Demonstrative pronouns can be singular or plural:

Singular Plural

this these

that those

 سوال :1 اِڪي عدد ڪهڙا آهن؟

جواب : اهي عدد جن جي ايڪن وارو انگ ،1 ،3 ،5 ،7 9 هجي.

سوال :2 ٻڌي عدد ڪهڙا آهن؟

جواب : اهي عدد جن جي ايڪن وارو انگ ،0 ،2 ،4 ،6 8 هجي.

سوال :3 مفرد عدد ڪهڙا آهن؟

جواب : اهي عدد جن جا پورا ونڊيندڙ صرف ٻه هجن، يعني 1 ۽ ٻيو پنهنجو پاڻ. مثال: 1،2،3،5،7 وغيره

سوال :4 مرڪب عدد ڪهڙا آهن؟

جواب : اهي عدد جن جا پورا ونڊيندڙ ٻن کان وڌيڪ هجن. مثال : 4،6،8،9،10 وغيره

سوال :5 اڻپور ڇا کي چئجي ٿو ۽ ان جا ڪيترا قسم آهن؟


ٽل ۽ اڻپورن عددن کي


جواب : ڀڳل، ٽ اڻپور چئجي ٿو. هن جا ٻه قسم آهن. .1 عام اڻپور .2 ڏهائي اڻپور. ُ

سوال :6 عام اڻپور جا ڪيترا قسم آهن؟

جواب : .1 اڪائي اڻپور .2 واجب اڻپور يا سبتو اڻپور 3 . غير واجب اڻپور يا ابتو اڻپور .4 مرڪب اڻپور يا گڏيل اڻپور.

سوال :7 اڪائي اڻپور ڇاکي چئجي ٿو؟

جوب : اهڙو اڻپور جنهن ۾ انس هميشه هڪ جي برابر هجي تنهن کي اڪائي اڻپور چئجي ٿو.

سوال :8 واجب يا سبتو اڻپور ڇا کي چئجي ٿو؟

جواب : اهو اڻپور جنهن جو ڇيد پنهنجي انس کان وڏو هجي ته ان کي واجب اڻپور چئجي ٿو.

سوال :9 غير واجب يا ابتو اڻپور ڇا کي چئجي ٿو؟

جواب : اهو اڻپور جنهن جو ڇيد پنهنجي انس کان ننڍو ته هجي ان کي غير واجب اڻپور چئجي ٿو.

سوال :10 مرڪب اڻپور يا گڏيل اڻپور ڇا کي چئجي ٿو؟

جواب : اهڙو اڻپور جنهن ۾ سڄو عدد ۽ سبتو اڻپور شامل هجي ته ان کي مرڪب اڻپور چئجي ٿو.

سوال :11 هڪ ملين ۾ ڪيترا لک آهن؟

جواب : 10 لک.

سوال :12 هڪ بلين) 1 ارب ( ۾ ڪيترا ملين آهن؟

جواب : 1000 ملين.

سوال :13 ايراضي ڇا کي چئبو آهي؟

جواب : ڪنهن به شڪل جي عالئقي ۾ سمايل جا ِء کي ايراضي چئبو آهي.

سوال :14 احاطو ڇا کي چئبو آهي؟

جواب : ڪنهن بند شڪل جي چوڌاري پاسن جي گڏيل مفاصلي کي احاطو چئبو آهي.

سوال :15 سوڙهي ڪنڊ ڇا کي چئجي ٿو؟

جواب : اها ڪنڊ جنهن جي ماپ 90 ڊگري َء کان گهٽ هجي، ان کي سوڙهي ڪنڊ چئجي ٿو.

سوال :16 ُگوني ڪنڊ ڇا کي چئجي ٿو؟

جواب : اها ڪنڊ جنهن جي ماپ 90 ڊگري هجي، ان کي ُگوني ڪنڊ چئجي ٿو.

سوال :17 ويڪري ڪنڊ ڇا کي چئجي ٿو؟

جواب : اها ڪنڊ جنهن جي ماپ 90 کان وڏي پر 180 کان ننڍي هجي ان کي ويڪري ڪنڊ چئجي ٿو.

سوال :18 سڌي ڪنڊ ڇا کي چئجي ٿو.

جواب : اها ڪنڊ جنهن جي ماپ 180 ڊگري هجي، ان کي سڌي ڪنڊ چئجي ٿو.

سوال :19 ابتي ڪنڊ ڇا کي چئجي ٿو؟

جواب : اها ڪنڊ جنهنجي ماپ 180 کان وڏي هجي پر 360 کان ننڍي هجي،ان کي ابتي ڪنڊ چئجي ٿو.

سوال :20 ڪامپليمينٽري ڪنڊون ڇا کي سڏجي ٿو؟

جواب : ٻه ڪنڊون جن جي ماپ جو جوڙ 90 هجي، انهن کي ڪامپليمينٽري ڪنڊون سڏجي ٿو.

سوال :21 سپليمينٽري ڪنڊون ڇا کي سڏجي ٿو؟

جواب : ٻه ڪنڊون جن جي ماپ جو جوڙ 180 هجي، انهن ڪنڊن کي سپليمينٽري ڪنڊون سڏجي ٿو.

سوال :22 پاسن جي لحاظ کان ٽڪنڊي جا ڪيترا قسم آهن؟

جواب : ٽي قسم آهن. .1 ٽِپور پاسو ٽڪنڊو .2 ٻپور پاسو ٽڪنڊو. .3 اڻپور پاسو ٽڪنڊو.

سوال :23 ڪنڊن جي لحاظ کان ٽڪنڊي جا ڪيترا قسم آهن؟

جواب : ٽي قسم آهن. .1 سوڙهي ڪنڊ ٽِڪنڊو .2 ويڪري ڪنڊ ٽِڪنڊو .3 ُگوني ڪنڊ ٽِڪنڊو.

سوال :24 هئپاٽِينِيُوز ڇا کي چئجي ٿو؟

جواب : ُگوني ُڪنڊ ٽِڪنڊي ۾ ُگوني ڪنڊ جي سامهون واري پاسي کي هئپاٽِينيوز چئجي ٿو.

سوال :25 چوڪنڊو ڇا کي چئجي ٿو؟

جواب : چئن پاسن واري بند شڪل کي چوڪنڊو چئجي ٿو.

سوال :26 چوڪنڊي جي چئني ڪنڊن جو جوڙ ڇا آهي؟

جواب : .360

سوال :27 چوڪنڊي جا ڪهڙا قسم آهن؟

جواب : چورس، ُمستطيل، پوروڇوٽ پاسو چوڪنڊو، رامبس، ٽرپيزم ۽ لغڙ.

سوال :28 چورس ڇا کي چئجي ٿو؟

جواب : اهو چوڪنڊو جنهن جا چار ئي پاسا برابر هجن ۽ هر ڪنڊ جي ماپ 90 هجي.

سوال :29 مستطيل ڇا کي چئجي ٿو؟

جواب :اهو چوڪنڊو جنهن جا آمهون سامهون وارا پاسا پاڻ ۾ برابر هجن، هر ڪنڊ جي ماپ 90 هجي.

سوال :30 گول ڇا کي چئجي ٿو؟

ٻڪي کان هڪ جيتري مفاصلي تي هجي. گول جي

ٻڪو ڏنل مرڪزي ٽُ

جواب : اهڙي گوالئي واري بند شڪل جنهن جو هر هڪ ٽُ

ڪل ماپ 360 هوندي آهي.

سوال :31 نسبت ڇا کي چئجي ٿو؟

جواب ساڳي قسم جي ٻن شين جي پاڻ ۾ ڀيٽ کي نسبت چئجي ٿو.

سوال :32 تناسب ڇا کي چئجي ٿو؟

جواب : ٻن نسبتن جي پاڻ ۾ برابري کي تناسب چئجي ٿو.

سوال :33 سراسري ڇا کي چئجي ٿو؟

جواب : اُهو تعداد، جيڪو مليل گهڻين رقمن جي تعداد جي نمائندگي ڪري.

پت ڇا کي چئجي ٿو؟

سوال :34 ننڍي عام ڀڃ اُ

جواب : اهو ننڍي ۾ ننڍو عدد جنهن کي مليل عددن سان پورو پورو ونڊي سگهجي.

سوال :35 وڏو عام پورو ونڊيندڙ ڇا کي چئجي ٿو؟

جواب : اهو وڏي ۾ وڏو عدد جنهن سان مليل عدد کي پورو پورو ونڊي سگهجي.

سوال :36 1 ڪلوميٽر ۾ ڪيترا ميٽر آهن؟

جواب : 1000 ميٽر.

سوال :37 1 ميٽر ۾ ڪيترا سينٽي ميٽر آهن؟

جواب : 100 سينٽي ميٽر.

سوال :38 1 سينٽي ميٽر ۾ ڪيترا ملي ميٽر آهن؟

جواب : 10 ملي ميٽر.

وقت جي جدول باڊماس( BODMAS ( جي اصول جي بنيادي عملن جي ترتيب

ُصول ٺاهيوويو آهي

حسابي عملن جي ترتيب ياد ڪرڻ الِء باڊماس (BODMAS (اُ

1 سال = 365 ڏينهن

1 مهينو = 30 ڏينهن

1 هفتو = 7 ڏينهن

1 ڏينهن = 24 ڪالڪ

1 ڪالڪ = 60 منٽ.

1 منٽ = 60 سيڪنڊ

ننڍي ڏنگي ) ( ۾ آيل عمل بريڪيٽ Bracket B

” جو “ يعني ضرب ) X ) آف ) جو ( Of O

ڪرڻ

÷ ونڊ ڪرڻ Division D

M Multiplication ڪرڻ ضرب X

+ جوڙ ڪرڻ Addition A

– ڪٽ ڪرڻ Subtraction S

رومن عدد ) هڪ کان سو تائين 

I = 1 V = 5 X = 10 L =50 C=100 D=500 M=1000

1

I

2

II

3

III

4

IV

5

V

6

VI

7

VII

8

VIII

9

IX

10

X


11

XI

12

XII

13

XIII

14

XIV

15

XV

16

XVI

17

XVII

18

XVIII

19

XIX

20

XX


21

XXI

22

XXII

23

XXIII

24

XXIV

25

XXV

26

XXVI

27

XXVII

28

XXVIII

29

XXIX

30

XX

X


31

XXXI

32

XXXII

33

XXXIII

34

XXXIV

35

XXXV

36

XXXVI

37

XXXVII

38

XXXVIII

39

XXXIX

40

XL


41

XLI

42

XLII

43

XLIII

44

XLIV

45

XLV

46

XLVI

47

XLVII

48

XLVIII

49

XLIX

50

L


51

LI

52

LII

53

LIII

54

LIV

55

LV

56

LVI

57

LVII

58

LVIII

59

LIX

60

LX


61

LXI

62

LXII

63

LXIII

64

LXIV

65

LXV

66

LXVI

67

LXVII

68

LXVIII

69

LXIX

70

LX

X


71

LXXI

72

LXXII

73

LXXIII

74

LXXIV

75

LXXV

76

LXXVI

77

LXXVII

78

LXXVIII

79

LXXIX

80

LX

XX


81

LXXXI

82

LXXXII

83

LXXXIII

84

LXXXIV

85

LXXXV

86

LXXXVI

87

LXXXVII

88

LXXXVIII

89

LXXXIX

90

XC


91

XCI

92

XCII

93

XCIII

94

XCIV

95

XCV

96

XCVI

97

XCVII

98

XCVIII

99

XCIX

100

C

ڪجه ٻيا اهم رومن عدد

2420

MMCDXX


1999

MCMXCIX

1008

MVIII


927

CMXXVII


846

DCCCXLVI

555

DLV

404

CDIV

353

CCCLIII

212

CCXII

101

CI

سوال:1 جاميٽري )Geometry )ڇا کي چئبو آهي؟

جواب: زمين جي ماپ جي علم کي جاميٽري چئبو آهي.

سوال:2 جاميٽري ڪهڙي ٻولي جو لفظ آهي؟

جواب: جاميٽري الطيني ٻولي جو لفظ آهي. جيڪو ٻن لفظن جو ميالپ آهي. جيو )GEO )معني زمين ۽ ميٽري (Metry (معني ماپ.

سوال:3 ٽٻڪو )POINT )ڇا کي چئبو آهي؟

جواب: ڪنهن جا ِء جي بيهڪ ظاهر ڪندڙ نقطي کي ٽٻڪو چئبو آهي.

سوال:4 ليڪ ٽڪر ڇا کي چئبو آهي

جواب: ٻن ٽٻڪن جي وچ واري رستي کي ليڪ ٽڪر چئبو آهي.

مثال: A ليڪ ٽڪر B

سوال5 شعاع )RAY )ڇا کي چئبو آهي؟

جواب: ٽٻڪن جو اهڙو رستو جنهن جي منڍ جي خبر هجي پر ڇيڙي جي خبر نه هجي ان کي شعاع چئبو آهي.

مثال:

B شعاع A

سوال:6 ليڪ )LINE )ڇا کي چئبو آهي؟

جواب: ٽٻڪن جو اهڙو رستو جنهن جي منڍ ۽ چيڙي جي خبر نه هجي ان کي ليڪ چئبو آهي.

مثال:

B ليڪ A

سوال:7 ڪنڊ )ANGLE )ڇا کي چئبو آهي؟

جواب: اهڙي جا ِء جتي ٻه ليڪون هڪ ٻئي کي ڪٽين ته ان جا ِء کي ڪنڊ چئبو آهي.

مثال: ڪنڊ

سوال:8 ڪنڊن جا ڪيترا ۽ ڪهڙا قسم آهن؟

جواب: ڪنڊن جا 5 پنج قسم آهن.

.1 سوڙهي ڪنڊ

.2 گوني ڪنڊ 90

جاميٽري

3 ويڪري ڪنڊ 120

4 سڌي ڪنڊ

5 ابتي ڪنڊ 210


سوال:9 سپليمينٽري ڪنڊون ڇا کي چئبو آهي؟

جواب: اهڙيون ٻه ڪنڊون جن جو جوڙ 180 ڊگري هجي انهن کي سپليمنٽري ڪنڊون چئبو آهي.

مثال: سپليمنٽري ڪنڊون

100 80

سوال:10 ڪامپليمينٽري ڪنڊون ڇا کي چئبو آهي؟

جواب: اهڙيون ٻه ڪنڊون جن جو جوڙ 90 ڊگري هجي انهن کي ڪامپليمينٽري ڪنڊون چئبو آهي.

مثال: ڪامپليمينٽري ڪنڊون

سوال:11 ٽڪنڊو ڇا کي چئبو آهي؟

جواب: اهڙي بند شڪل جنهن کي ٽي ڪنڊون ۽ ٽي پاسا هجن ته ان کي ٽڪنڊو چئبو آهي.

مثال : ٽڪنڊو

ٽڪنڊي جا قسم:

پا سن جي لحاظ کان ڪنڊن جي لحاض کان

.1 اپور پاسو ٽڪنڊو .1 گوني ڪنڊ ٽڪنڊو

.2 ٻپور پاسو ٽڪندو .2 سوڙهي ڪنڊ ٽڪنڊو

.3 اڻپورپاسوٽڪنڊو .3 ويڪري ڪنڊ ٽڪنڊو

سوال:12 چوڪنڊو ڇا کي چئبو آهي؟

جواب: اهڙي بند شڪل جنهن جون چار ڪنڊون ۽ چار پاسا هجن ته ان کي چوڪنڊو چئبو آهي.

مثال: چورس

چوڪنڊي جا قسم:

.1 چورس .2 مستطيل .3 پور وڇوٽ پاسو چوڪنڊو .4 رامبس .5 ٽريپرم .6 لغڙ

سوال:13 چورس )Square )ڇا کي چئبو آهي؟

جواب: اهڙو چوڪنڊو جنهن جا چارئي پاسا ماپ ۾ برابر هجن ۽ چارئي ڪنڊون گونيون هجن ان کي چورس چئبو آهي.

سوال:14 مستطيل )Rectangle )ڇا کي چئبو آهي؟

جواب: اهڙو چوڪنڊو جنهن جا آمهون سامهون وارا پاسا پاڻ ۾ برابر هجن ۽ چارئي ڪنڊون گونيون هجن ته ان کي مستطيل چئبو

آهي.

مثال: مستطيل

سوال:15 گول )Circle )ڇاکي چئبو آهي؟

جواب: ٽٻڪن جو اهڙو رستو جيڪو مرڪز جي چوڌاري هڪ جيتري مفاصلي تي ڦري اچي ته ان کي گول چئبو آهي.

مثال: . مرڪز

سوال:17 قطر )Diameter )ڇا کي چئبو آهي؟

جواب: اهڙو سڌو ليڪ ٽڪر جيڪو گول کي ٻن برابر حصن ۾ ورهائي ته ان کي قطر چئبو آهي.

مثال: قطر

سوال:16 مرڪز)Center )ڇا کي چئبو آهي؟

جواب : گول جي وچ واري کي مرڪز چئبو آهي.

سوال:18 نيم قطر يا ريڊاس نيم قطر)Radius )ڇا کي چئبو آهي؟

جواب: اهڙو سڌو ليڪ جيڪو گول جي ڪنهن به ٽٻڪي کان نڪري مرڪز تائين پهچي ته ان کي نيم قطر چئبو آهي

مثال : نيم قطر

سوال:19 احاطو )Perimeter )ڇا کي چئبو آهي؟

جواب: ڪنهن به بند شڪل جي سڀني پاسن جي ماپ جي جوڙ کي احاطو چئبو آهي.

سوال:20 ايراضي )Area )ڇا کي چئبو آهي؟

جواب: ڪنهن به بند شڪل جي واالريل عالئقي جي ماپ کي ايراضي چئبو آهي.

*پورو ٿيو*

 باب ڇهون پاڪستان ۽ دنيا جي تاريخ جون اهم شخصيتون ۽ اهم واقعا

سوال -: 1940ع کان 2014ع تائين پاڪستان جي تاريخ جي وقت پٽي ٺاھيو. ھر ڏھ سالي ۾ جيڪو اھم

واقعو ٿيو، ان کي ڏيکاريو.

جواب -:

ڏهاڪو پاڪستان جي تاريخ جو اهم واقعو

1940ع وارو ڏھاڪو 14آگسٽ1947ع تي پاڪستان آزاد ٿيو.

1951ع ۾ پاڪستان جي پهرين وزيراعظم لياقت علي خان کي شهيد

ڪيو ويو

1950ع وارو ڏھاڪو

پاڪستان روم ۾ ٿيل ھاڪي اولمپڪ فائنل کٽي، ھندستان جي 32

1960ع وارو ڏھاڪو سالن جي برتري جو خاتمو آندو.

16ڊسمبر 1971ع تي اوڀر پاڪستان ڌار

1970ع وارو ڏھاڪو ٿي بنگالديش جي نالي سان نئون ملڪ بڻيو.

عام چونڊن ذريعي بينظير ڀٽو جو ملڪ جي وزيراعظم چونڊجڻ سان

1980ع وارو ڏھاڪو آمريت جو خاتمو ۽ جمهوريت جي بحالي ٿي.

1990ع وارو ڏھاڪو 1992ع ۾ پاڪستان ڪرڪيٽ ورلڊ ڪپ کٽيو.

2005ع ۾ آزاد ڪشمير ۾ 7.6 شدت جي زلزل ي ۾

2000ع وارو ڏھاڪو 80000ماڻهو مري ويا ۽ چاليه لک بي گهرٿيا .

2010ع وارو ڏھاڪو 2014ع ۾ مالله يوسف زئي کي نونل انعام ڏنو ويو.

سوال -: 1940ع کان 2014 تائين جيڪي ايجادون ٿيون انهن جي وقت پٽي ٺاھيو.

جواب -:

ڏھاڪو سال ايجادون

1940ع وارو ڏھاڪو 1949ع ۾ دنيا جو پهريون ڪمپيوٽر ايجاد ٿيو.

1950ع وارو ڏھاڪو 1951ع ۾ پهرين رنگين ٽي – وي ايجاد ٿي.

1960ع وارو ڏھاڪو 1963ع ۾ پهرين خالباز خاتون ويلنٽيناٽيرشخوف خال ۾ سفر ڪيو.

1970ع وارو ڏھاڪو 1970ع ۾ جيبي ڪئلڪيوليٽر متعارف ٿيو.

1980ع وارو ڏھاڪو 1981ع ۾ آئي -بي-ايم ذاتي ڪمپيوٽر متعارف ڪرايا.

1990ع وارو ڏھاڪو 1994ع کان انٽرنيٽ جو استعمال شروع ٿيو.

2000ع وارو ڏھاڪو 2004ع ۾ اولمپڪ راندين جي شروعات ٿي.

2010ع وارو ڏھاڪو

سوال -: باب ۾ ڏنل مواد جي روشني ۾ ٻن مسئلن جي نشاندھي ڪريو. ھرمسئلي جي ٿور وقتي ۽ گهڻ

وقتي اثر کي واضع ڪريو.

جواب -: اھڙن مسئلن ۾ ھڪ واالريل ڪشمير جو مسئلو آھي جنهن تان ڀارت ۽ پاڪستان وچ ۾ جنگيون

به لڳيون پر اڄ تائين اھو مسئلو حل ڪونه ٿي سگهيو آھي. ۽ ٻنهي ملڪن وچ ۾ سٺا ناتا ڪونه

رھيا آھن.

ٻيو مسئلو ڪجه ملڪن جو سپر پاور ٿيڻ جي ڪوشش آھي جنهن جي ڪري مهاڀاري

جنگون لڳيون ۽ ڪيترو ئي جاني ۽ مالي نقصان ٿيو. 1945ع ۾ گڏيل قومن جو بنياد پئجي وڃڻ

سان گهڻي حد تائين وڏين جنگين جو خطرو ٽري چڪو آھي پر ان جي ھوندي ڪيترائي ملڪ پاڻ

کي طاقتور ثابت ڪرڻ الءِ ائٽمي ھٿيار گڏ پيا ڪن.


باب ستون ثقافت يا ڪلچر


سوال -: ثقافت ڇا آھي؟

جواب -: ثقافت يا ڪلچر زندگي گذارڻ جي اھڙن طريقن يا ڍنگن کي چئجي ٿو جيڪي ڪنهن ماڻهن جي

گروھ اختيار ڪيا ۽ ھڪ نسل کان ٻئي نسل کي منتقل ڪيا. جنهن ۾ لباس، خوراڪ جون عادتون،

ٻولي، رسم رواج ۽ روايتون، ڪتابن جي لکائي، موسيقي، ساز ۽ آواز جو طريقو ۽ گهرن جي اڏاوت

جو نمونو ۽ ھلت چلت جا اصول شامل آھن.

سوال -: پاڪستان ۾ ماڻهن جا ڪيترا ئي گروھ رھن ٿا. انهن جون ڪيتريون ڳالهيون ھڪجهڙيون آھن.

اھڙيون ڳالهيون لکو، جيڪي سڀئي گروھ شيئر ڪن ٿا. ھڪجهڙي عام ڪلچر يا ثقافت مان ڪهڙا

فائدا آھن.

جواب-: پاڪستان ۾ ماڻهن جا ڪيترا ئي گروھ رھن ٿا. انهن جون ڪيتريون ئي ڳالهيون ھڪجهڙيون آھن.

سڀ پاڪستاني اردو ڳالهائين ٿا، ڀاڄي ماني کائين ٿا ۽ سلوار قميص پائين ٿا. ھڪجهڙي عام

ڪلچر يا ثقافت ھئڻ جا به ڪي فائدا آھن جيئن ته ھڪ ئي ثقافت جا ماڻهو ريتن رسمن،

سماجي ۽ ديني معاملن ۾ ھڪٻئي سان باآساني شريڪ ٿي سگهن ٿا ۽ سندن وچ ۾ گهڻو

ڪري اختالف نٿا پيدا ٿين.

سوال -: ھڪ گهڻ ثقافتي سماج کي حاصل فائدن ۽ چئلينجن کي بيان ڪريو؟

جواب -: ھڪ گهڻ ثقافتي سماج ۾ رھندڙ ماڻهو کي مختلف ثقافتن کي سمجهڻ جو موقعو ملي ٿو اھڙا

ماڻهو ھڪٻئي جي ريتن رسمن ۾ شريڪ ٿي رواداري ۽ امن قائم ڪري سگهن ٿا ۽ سماج جي

بهتري الءِ گڏيل ڪوشش ڪري سگهن ٿا.

جتي ھڪ گهڻ ثقافتي سماج کي ڪي فائدا ھوندا آھن ته ڪي چئلينج به درپيش ھوندا

آھن جيئن اھڙي سماج کي پنهنجي پنهنجي ثقافت کي برقرار رکڻ ڏکيو ٿي پوندو آھي. مختلف

ثقافتن جي ماڻهن جو گڏ رھڻ سان ريتن رسمن ۾ تبديليون اچي وينديون آھن. جيڪي ڪنهن

سماج الءِ نقصانڪار به ثابت ٿي سگهن ٿيون ۽ جيڪڏھن انهن وچ ۾ رواداري ۽ برداشت نه ھوندي

ته امن قائم رکڻ به ڏکيو ٿي پوندو آھي.

سوال -: پاڪستاني ثقافت جي، ھن باب ۾ ڄاڻايل ٽن ملڪن مان ڪنهن ھڪ ملڪ جي ثقافت سان ڀيٽ

ڪريو.

جواب -:

پاڪستان جي ثقافت چين جي ثقافت

چانور، نوڊلز)سيون( ۽ مختلف

غذا ڀاڄي ماني ۽ حالل گوشت جانورن جو گوشت کائين.

چيني ٽيونڪ سوٽ )مائو سوٽ(

عام آھي. چيانگ سام چيني

عورتن جو پسنديده اوڇڻ آھي.

قومي لباس سلوار ۽ قميص آھي.

پٽڪو ، ٽوپي، واسڪوٽي ۽ اجرڪ

جو استعمال به ڪيو وڃي ٿو.

لباس

قوم ي ٻولي مينڊران آھي. ويو،

ڪينٽني ۽ ڏاکڻي ِمن ٻوليون پڻ

ڳالهايون وڃن ٿيون.

قومي ٻولي اردو آھي ۽ ھر صوبي

ٻولي کي پنهنجي الڳ ٻولي به آھي.

چين جا ماڻهو ٻُڌ مذھب جا پوئلڳ

آھن.

اڪثريت اسالم جي مذھب سان

مذهب تعلق رکي ٿي جڏھن ته ھندو،

سماجي اڀياس درجو پنجون

عيسائي، پارسي ۽ سک اقليت ۾

شامل آھن.

چيني قمري مهيني جي پهرين

تاريخ تي نئين سال جو جشن

ملهائين ۽ ان جي پندرھين ڏينهن

تي اللٽين جي جشن سان پورو

ٿئي ٿو.

مسلمان عيدالفطر، عيداالضح ٰي

۽ عيدميالدالنبي

ملهائيندا آھن ۽ اقليت جا ماڻهو به

پنهنجا پنهنجا ڏڻ ملهائين ٿا.

مذهبي ڏڻ

قمري ڪئلينڊر جي ٻارھين

مهيني جي اٺين تاريخ تي البا جو

جشن ملهايو ويندو آھي.

پاڪستاني 14 آگسٽ تي آزادي

جو ڏينهن ۽ 23 مارچ تي

پاڪستان جو ڏينهن ملهائيندا

آھن.

قومي ڏينهن

ڀرت، خطاطي، موسيقي، اوپيرا،

مصوري، لغڙ ٺاھڻ، الک يا جنڊي

جو ڪم ، پني جي ڪٽائي جا

نمونا، پورسلين )چيني ٿانو(، مٽي

جا برتن ۽ ريشم ٺاھڻ چين جا عام

فن ۽ ھنر آھن.

پاڪستاني ماڻهو مصوري، فن

خطاطي، موسيقي، فن ڊراما، فن

تعمير ۽ مختلف قسمن جا ھٿ جا

ھنر ۾ ڏاڍا ڀڙ آھن.

فني شوق

سوال -: انهن طريقن کي بيان ڪريو، جيڪي اختيار ڪري ھڪ ٻار ثقافتي گروھ جو حصو بڻجي ٿو.

جواب -: ڪٽنب، اسڪول ۽ مذھبي ھنڌ اھي ادارا آھن جن مان حاصل ٿيل طريقا اختيار ڪري ھڪ ٻار

ثقافتي گروھ جو حصو بڻي ٿو. ڪٽنب مان ٿڻ ويهڻ

ٻار ڳالهائڻ، ا ، کائڻ پيئڻ ۽ لباس پائڻ جو طريقو ُ

سکي ٿو.تعليمي اداران توڙي مذھبي جاين مان ٻار کي زندگي گذارڻ جي تربيت ملي ٿي. اسڪول

۾ ٻار لکڻ پڙھڻ سان گڏ وقت جي پابندي، لباس جي سٿرائي، مقرر پروگرام تي ھلڻ ۽ گڏجي ڪم

ڪرڻ سکي ٿو. مذھبي ھنڌ تان ٻار عبادت ڪرڻ، مذھبي ڪتاب پڙھڻ ۽ ڄم، شادي ۽ موت جهڙن

موقعن ۾ شامل مذھبي عنصرن کي سمجهي ٿو. انهن ادارن مان گذري ھڪ ٻار ڪنهن ثقافتي

گروھ جو حصو بڻجي وڃي ٿو.


باب اٺون مال اسباب يا شيون ۽ خدمتون

سوال -: خانگي شيون يا مال ۽ خدمتون ڇاکي چئجي ٿو؟ ڪي به ٽي مثال ڏيو.

جواب -: شيون ۽ خدمتون جيڪي ذاتي محنت ۽ ڪوشش جو نتيجو آھن،خانگي يا ذاتي چئجن ٿيون.۽ اھي

گراھڪن يا واپرائيندڙ کي پئسن تي ڏنيون وڃن ٿيون. مثال -: تعليم حاصل ڪرڻ الءِ في، سفر

ڪرڻ الءِ ڀاڙو ۽ گهر جو سودو سامان خريد ڪرڻ.

سوال -: حڪومتي يا سرڪاري شيون يا مال ۽ خدمتون ڪهڙيون آھن ؟ ڪي به ٽي مثال ڏيو.

جواب -: اھي شيون يا خدمتون جيڪي حڪومت شهرين کي مهيا ڪري ٿي،حڪومتي يا سرڪاري

سڏجن ٿيون. مثال -: مفت نصابي ڪتاب، سرڪاري اسڪول، پارڪ ، روڊ رستا ۽ انهن تي لڳل

بتيون وغيره.

سوال -: عام ماڻهو بئنڪن مان قرض ڇو کڻندا آھن ؟

جواب -: عام ماڻهو زمين وٺڻ، گهر ٺاھڻ، نياڻين جي شادي، روزگار شروع ڪرڻ وغيره الءِ بئنڪن مان قرض

کڻندا آھن.

سوال -: واپاري بئنڪن مان قرض ڇو کڻندا آھن ؟

جواب -: واپاري پنهنجي واپار کي قائم ڪرڻ يا ان کي وڌائڻ الءِ بئنڪن مان قرض کڻندا آھن.

سوال -: روانگي مال يا ايڪسپورٽ ڇا کي چئجي ٿو؟

جواب -: جڏھن ھڪ ملڪ ۾ ٺهندڙ شيون ۽ مهيا ٿيندڙ خدمتون ٻئي ملڪ کي وڪرو ڪري موڪلجن ٿيون

ته ان کي روانگي مال يا ايڪسپورٽ چئجي ٿو.

سوال -: آمدني مال يا امپورٽ ڇا کي چئجي ٿو؟

جواب -: جڏھن ھڪ ملڪ شيون يا خدمتون وڪرو ڪندڙ ملڪ کان خريد ڪري پنهنجي ملڪ ۾ آڻي ٿو ته

ان کي آمدني مال يا امپورٽ چئجي ٿو.

سوال -: پاڪستان جي ترقي الءِ بين االقوامي واپار ڇو ضروري آھي؟

جواب -: پاڪستان جي ترقي الءِ بين االقوامي واپار تمام ضروري آھي ڇاڪاڻ ته پاڪستان به ڪيترن

وسائل سان ماالمال آھي جنهن سان پنهنجي ضرورت ته پوري ٿئي ئي ٿي پر انهن کي ٻين ملڪن

کي وڪرو ڪري ڪي ٻيون ضروري شيون يا خدمتون خريد ڪري سگهبيون آھن. بين االقوامي

واپار سان پاڪستان جا ٻين ملڪن سان دوستاڻاناتا به قائم ٿين ٿا.

باب نائون ناڻو ۽ اسان جي زندگي جو ڪار وهنوار

سوال -: وقت جي پٽي سان ناڻي جي ارتقا يا اوسر جا طريقا لکو.

جواب -: 6000 – 9000 قبل مسيع : پاليل جانور ۽ فصل اناج ناڻي جي مٽا سٽاجي ايڪي طور استعال

ٿيندا ھئا.

1200 قبل مسيع : ساموندي کوپا آفريڪا ۾ ڪوڏيون )ڪؤريز( ۽ آمريڪا ۾ ويمپم نالن سان ناڻي

طور استعمال ٿيندا ھئا.

1000 قبل مسيع -: چين گول ڌاتوئي ٽڪرين يا سڪن کي ناڻي طور استعمال ڪرڻ شروع ڪيون

جن جي وچ ۾ سوراخ ھوندو ھيو.

500 قبل مسيع -: ترڪي چاندي جا سڪا ناڻي طور جاري ڪيا جن تي شهنشاھن ۽ ديوتائن جي

منهن جي تصوير اڪريل ھوندي ھئي. بعد ۾ سوني ۽ ڪانسي جا سڪا به ناڻي طور جاري ٿيا.

118 قبل مسيع -: چين ھرڻ جي چمڙي مان ٺهيل بئنڪ نوٽ جاري ڪيا.

9 کان 14 صدي عيسوي جي وچ ۾ چين پهريون دفعو ڪاغذي نوٽ ناڻي طور جاري ڪيا جيڪي

اڄ تائين استعمال ڪيا پيا وڃن.

سوال -: ماڻهو ڪهڙن طريقن سان آمدني ڪمائين ٿا؟

جواب -: ماڻهو ڪيترن ئي طريقن سان ناڻو ڪمائيندا آھن. ھيٺ ٻه مکيه طريقا ٻڌائجن ٿا.ھڪ طريقي

موجب ماڻهو اھڙيون شيون ٺاھي وڪڻندا آھن جن جا خريدار موجود ھجن. اھڙين شين کي مال

چئبو آھي. مثالطور : بسڪوٽ، چاڪليٽ يا زيور و غيره.

ٻئي طريقي سان ماڻهو اھڙو ڪو ڪم ڪندا آھن جنهن جي بدلي ۾ ناڻو ملي. اھڙي ڪم کي

خدمتون چئبو آھي. مثالطور : وار ٺاھڻ،ڪپڙا سبڻ، ۽ جوتا ڳنڍڻ وغيره.

سوال -: ٽي مثال ڏئي سمجهايو ته مختلف ڌنڌو ڪندڙ ماڻهن کي محنت جو اجورو ڌار ڌار ملي ٿو. ڇا

توھان جي خيال ۾ اھو انصاف موجب صحي ح آھي؟ ان الءِ ٻه سبب ڄاڻايو.

جواب -: ٽي مثال ھي آھن : درزي، واڍي ۽ مزدور کي پنهنجي پنهنجي فن ۽ محنت جو اجورو ڌار ڌار

ملندو آھي. اھو انصاف موجب ئي آھي ڇاڪاڻ ته واڍي کي پنهنجي ڪمن الءِ جسماني

م حنت سان گڏ ڪن اوزارن جي ضرورت به پوي ٿي جن کي اھي پاڻ ئي خريد ڪندا آھن ته

مزدور صرف جسماني محنت ڪري ٿو. مطلب تي ڪنهن ڌنڌي واري کي سندس ڪم جي

نوعيت جي حساب سان اجورو ملندو آھي.


باب ڏهون ڄاڻ ۽ معلومات جا ذريعا


سوال -: اطالعات جي مختلف ذريعن جا ناال لکو.

جواب -: اطالعات جي مختلف ذريعن جا ناال آھن : اخبارون، اشتهار، ريڊيو،ٽيليويزن، انٽرنيٽ.

سوال -: اطالعات جي ذريعن جي اھميت بيان ڪريو.

جواب -: روزاني زندگي ۾ ماڻهو ڪي خبرون يا اطالع حاصل ڪندا ئي رھندا آھن. اھي خبرون يا اطالع

مختلف ذريعن سان حاصل ٿينديون آھن جهڙوڪ ڳاله ٻول، خط ، اخبار، اشتهار، انٽرنيٽ، ٽيليويزن،

فون وغيره.

اطالعات جا اھي ذريعا ماڻهن کي ڪن مسئلن جي آگاھي ڏين ٿاته ڪي ملڪي توڙي بين

االقوامي خبرن سان به باخبر رکن ٿا. اھي ذريعا ماڻهن ۾ مختلف معاملن ۾ سجاڳي به پيدا ڪن

ٿا.

سوال -: عوامي ميڊيا ۽ غيرعوامي ميڊيا جي فرق کي واضع ڪريو.

جواب -: عوامي ميڊيا اھا ھوندي آھي جيڪا ڪنهن ملڪ جي سرڪاري ميڊيا ھوندي آھي جيڪا

سرڪار جي نظرثاني ۾ ھلندي آھي جڏھن ته غير عوامي ميڊيا ڪو خانگي گروپ پنهنجي

مفادن يا ڪاروبار جي بنياد تي ھالئيندو آھي.

سوال -: اشتهارن جو ڪهڙو مقصد ھوندو آھي؟

جواب -: اشتهار ماڻهن جو ڌيان ڇڪائڻ الءِ ڏبا آھن. ڪن شين، م صنوعات،خدمتن, نوڪرين ۽ تعليمي

ادارن ۾ داخال وٺڻ الءِ اشتهار ڏنا وينداآھن.اخبارون، ريڊيو، ٽيليويزن ۽ انٽرنيٽ اشتهارن ذريعي

نقصانڪار شين کي به فائديمند ڄاڻائي وڏو ناڻو ڪمائين ٿا.

سوال -: سياسي عمل ۾ ميڊيا جي ڪردار بابت ٻُڌايو.

جواب -: سياسي عمل ۾ به ميڊيا وڏو ڪردار ادا ڪري ٿي. ميڊيا سياسي پارٽين ۽ شخصيتن جي

معلومات، نظرين ۽ منشورن کان عوام کي آگاھ ڪري ٿي. چونڊن وارن ڏينهن ۾ ميڊيا عوام کي

سياسي پارٽين ۽ سياستدانن جي اڳين ڪردار ۽ ڪارڪردگي متعلق به ٻڌائيندي آھي ۽ بحث

مباحثن ذريعي صحيح اميدوارن جي سڃاڻ ڪرائڻ ۾ به مدد ڪندي آھي.

سوال -: اڄڪله اطالعات جي ذريعن ۾ گهڻي ۾ گهڻي اھميت ڪهڙي ذريعي کي حاصل آھي ؟ پنهنجي

جواب جي حمايت ۾ ٽي سبب سمجهايو.

جواب -: اڄڪله اطالعات جي ذريعن ۾ گهڻي ۾ گهڻي اھميت موبائيل کي حاصل آھي ان جو ھڪ سبب

اھو آھي ته اڄڪله ماڻهن جي اڪثريت موبائيل جو استعمال ڪندي آھي. ٻيو سبب موبائيل

ھڪ تيز ترين ذريعو آھي. ٽيون سبب ته موبائيل تي اطالعات لکت پيغام ،اي ميل، آڊيو وڊيو ڪال،

وغيره جهڙن مختلف طريقن سان ڏنيون وڃن ٿيون.


باب يارهون اسان جا قدر اسان جي روش )هلت چلت(


سوال -: قدر ڇا کي چئبو آھي؟

جواب -: قدر اھڙا اصول آھن جيڪي زندگي گذارڻ ۾ اسان جي رھنمائي ڪن ٿا. قدرن جا ڪجه مثال،

وقت جي پابندي، ايمانداري، انصاف روءِ ھلڻ،سهڪار ڪرڻ ۽ صحتمند چٽاڀيٽي آھن. اسان جا

پنهنجا خاص قدر به ٿين ٿا. قدرن جو تعلق اسان جي پنهنجي شخصيت سان پڻ آھي.

سوال -: اھي ڪهڙا عوامل آھن جن جو اسان جي قدرن تي اثر پوي ٿو؟

جواب -: جيڪي عوامل اسان جي قدرن تي اثر انداز ٿين ٿا سي ھيٺ ڏجن ٿا. ڪٽنب، اسڪول، دوست،

مذھب، سماج ۽ ميڊيا.

سوال -: خاندان ۽ اسڪول اسان جي قدرن کي ڪيئن متاثر ڪري ٿو؟

جواب -: ڪٽنب -: اسان جي ڪٽنب ۽ خاندان جو اسان جي زندگي تي وڏو اثر آھي. ڪٽنب مان ئي

اسان صحيح غلط جو فرق ۽ ٻين جو احترام ڪرڻ سکون ٿا. جيڪو اسان گهر ۾ طريقو اختيار ڪندا

آھيون اھو ئي ٻاھر به اختيار ڪندا آھيون. جيڪڏھن اسان گهر ۾ ھڪٻئي سان اختالف جي

نبيري الءِ گوڙ شور ڪنداسين ۽ وڙھنداسين ته ٻاھر ٻين سان ٿيندڙ مسئلن ۾ به ائين ئي

ڪنداسين.

اسڪول -: قدرن جي ٺهڻ ۽ ٺاھڻ ۾ اسڪول اھم ڪردار ادا ڪري ٿو. اسڪول جا اصول اسان

کي وقت جي پابندي، صفائي سٿرائي،پنهنجي واري جو انتظارڪرڻ، ٻين شاگردن سان سهڪار

ڪرڻ ۽ اسڪول جو ڪم چڱي طرح ڪرڻ سيکاري ٿو. اھي ڳالهيون اسڪول کان ٻاھر به اسان

کي ڪم اچن ٿيون.

سوال -: پنهنجا پنج قدر ٻُڌايو. انهن مان ڪنهن ھڪ قدر جا ٽي مثال ڏيئي ٻڌايو ته اھو قدر ڪيئن ظاھر ۽

نروار ٿئي ٿو؟

جواب -: منهنجا پنج قدر ھيٺ ڏجن ٿا: )1( وقت جي پابندي ) 2( وڏن جو احترم

)3( ٻين سان سهڪار ) 4( پنهنجي واري جو انتظار )5( صفائي سٿرائي.

منهنجي وقت جي پابندي وارو قدر منهنجي ڪجه عملن سان ظاھر ٿيندو آھي. جيئن وقت سان

سمهڻ ۽ اٿڻ، وقت سان نماز/ پوڄا ڪرڻ ۽ وقت تي اسڪول پهچڻ وغيره ُ

باب ٻارهون پاڪستان جو حڪومتي سرشتو

سوال -: آئين ڇا آھي؟ آئين ڪنهن رياست الءِ ڇو ضروري آھي؟

جواب -: آئين ڪنهن به ملڪ جو نهايت اھم ۽ ُمک قانون آھي جيڪو :

☆ حڪومتي ڍانچي جو خاڪو بيان ڪري ٿو.

☆ حڪومت جي ھر شعبي ۽ شاخ جي اختيارن ۽ حقن کي مقرر ڪري ٿو.

☆ صوبائي حڪومتن ۽ وفاقي حڪومت وچ ۾ الڳاپن جي وضاحت ڪري ٿو.

☆ شهرين جي حقن ۽ فرضن کي بيان ڪري ٿو ۽ شهرين جي حقن جي حفاظت ڪري ٿو.

سوال -: حڪومت جي وفاقي سرشتي جون مکيه خاصيتون ۽ اھڃاڻ بيان ڪريو.

جواب -: ھڪ وفاقي حڪومتي سرشتي ۾ وفاق ۽ صوبن ۾ قائم حڪومتن وچ ۾ اختيارن جي چڱي

ريت ونڊ ورڇ ٿيل ھوندي آھي.وفاقي حڪومت کي پرڏيهي پاليسي، بچاُء ۽ ناڻي جهڙن مکيه

شعبن ۾ مڪمل اختيار حاصل آھن. اھا سالياني بجيٽ ۽ ترقياتي پروگرام پڻ جوڙيندي آھي.

وفاق جو تعلق تعليم، صحت ۽ امن امان جي معاملي ۾ قومي پاليسين ۽ الڳاپيل, بين االقوامي

خدمتن ۽ رٿائن سان به آھي.

حڪومت جي وفاقي سرشتي ۾ سڄي ملڪ جي اتحاد ۽ ايڪي جي خاطري

ٿيل آھي ڇاڪاڻ ته حڪومت جا مکيه شعبا بچاُء ۽ پرڏيهي پاليسي وفاقي حڪومت جي

اختيار ۾ آھن.اھا ڳاله سڀني وفاقي ايڪاين جي فائدي ۾ آھي.

سوال -: ڪن به ٽن سياسي پارٽين جا ناال انهن جي موجوده اڳواڻن سميت لکو.

جواب -: )1( پاڪستان پيپلز پارٽي = بالول ڀٽو زرداري

)2( مسلم ليگ )ن( = ميان محمّد نواز شريف

)3( پاڪستان تحريڪ انصاف = عمران خان

سوال -: ڪنهن جمهوري ملڪ ۾ سياسي پارٽي جي ڪردار تي روشني وجهو.

جواب -: ڪنهن جمهوري ملڪ ۾ سياسي پارٽي ترقي ۽ بهتري الءِ وڏو ڪردار ادا ڪندي آھي. جڏھن

ڪا سياسي پارٽي عوام طرفان حڪومت الءِ چونڊجي ايندي آھي ته اھا پنهنجي چونڊ منشور

تي عمل ڪرائڻ الءِ اھڙيون پاليسيون ۽ قانون جوڙيندي آھي جن سان ملڪ ترقي ڪندو آھي.

۽ عوام به خوشحال ٿيندي آھي. سياسي پارٽي عوام کي درپيش مسئلن کي حل ڪري ٿي.

سوال -: پاڪستان ۾ قانون سازي جي مرحليوار ترتيب بيان ڪريو.

جواب -: پاڪستان ۾ قانون ٺهڻ جا مرحال ھيٺ ڏجن ٿا.

)1( بل تيار ٿئي ٿو. )2(بل قومي اسيمبلي ۾ پيش ڪجي ٿو.

)3( قاعدن قانونن واري ڪاميٽي ان تي نظرثاني ڪندي آھي.

)4( اسٽينڊنگ ڪاميٽي بل جو جائزو وٺندي آھي.

)5( قومي اسيمبلي جي ايوان ۾ ان تي کليل بحث ٿيندو آھي.

)6( بل تي راءِ شماري ڪئي ويندي آھي.

)7( بل منظور ٿيڻ کانپوءِ سينيٽ ڏانهن موڪلجي ٿو.

)8( سينيٽ ۾ اسٽينڊنگ ڪاميٽي ان جو جائزو وٺندي آھي.

)9( سينيٽ ۾ ان تي بحث مباحثو ڪيو ويندو آھي.

)10( بل تي راءِ شماري ڪئي ويندي آھي، جيڪڏھن بل منظور ٿيندو آھي ته بل کي. . . . .

)11( ملڪ جي صدر ڏانهن اماڻيو ويندو آھي. صدر ان تي صحيح ڪندو آھي ته . . . . . .

)12( بل قانون بڻجي ويندو آھي.

سوال -: پاڪستان ۾ وفاقي سرڪار ۽ صوبائي حڪومتن وچ ۾ الڳاپن بابت سمجهاڻي ڏيو.

جواب -: پاڪستان ۾ وفاقي سرڪار ۽ صوبائي حڪومتن وچ ۾ مقرر الڳاپن سان قومي توڙي صوبائي

سطح تي عوام جي ڀالئي جا ڪم ٿيندا پيا اچن. ھر صوبي جي صوبائي حڪومت عوام جي

مسئلن کي حل ڪرڻ جو ھڪ ترت ذريعو آھي جڏھن ته وفآقي حڪوم ت قومي پاليسيون

جوڙي پوري ملڪ جي عوام کي سندس ضرورتن مطابق حق ادا ڪرڻ جي ذميوار ھوندي

آھي.

سوال -: پاڪستان جي ھاءِ ڪورٽن مٿان، سپريم ڪورٽ کي ڪهڙو اختيار آھي؟

ٰي عدالت آھن. جنهن جو صدر دفتر اسالم آباد ۾ قائم

جواب -: سپريم ڪورٽ م لڪ جي سڀ کان اعل

آھي، پر ان جون خصوصي بينچون صوبائي مرڪزن ۾ ڪيس ھالئينديون آھن. سپريم ڪورٽ

ھاءِ ڪورٽن جي فيصلن خالف اپيلون ٻڌي سگهي ٿي ۽ ان جو فيصلو آخري ھوندو آھي.

سوال -: پاڪستان ۾ امن امان جي صورت حال کي کولي سمجهايو. انکي بهتر بنائڻ الءِ اوھان

ڪهڙيون تجويزون ڏيندؤ؟

جواب -: پاڪستان ۾ امن امان جي صورتحال ماضي کان گهڻو بهتر آھي پر ان جي باوجود قانون جي

مڪمل باالدستي نه ھئڻ ۽ سياسي مداخلتن جي ڪري اڃا به دھشتگردي، ڌاڙن ۽ قتلن جا

واقعا ٿيندا رھندا آھن. ملڪ جي امن امان جي صورتحال کي اڃا به بهتر بنائڻ الءِ ضروري آھي

ته قانوني ادارن ۾ موجود انهن ڪارين رڍن ک ي ڪڍيو وڃي جيڪي رشوت، سياسي ۽

فرقيوارانه دٻاُء ۾ اچي قانون جي ڀڃڪڙي ڪندي ڏوھارين ۽ دھشتگردن کي ڇڏي ڏين ٿا.

جيستائين ڏوھارين ۽ انهن جي سرپرستي ڪندڙن کي سزايون ڪونه ملنديون تيستائين ملڪ

۾ مڪمل طرح ام ن قائم ٿيڻ مشڪل آھي ان الءِ قانون نافذ ڪندڙ ادارن جو ملڪ جي قانون

مطابق آزاد ۽ فرض شناس ھئڻ تمام ضروري آھي.

سوال -: وفاقي حڪومت جي ٽن شعبن يا شاخن جا ناال لکو. ھرھڪ شعبي ھي خاص ڪمن بابت

ڄاڻ ڏيو.

جواب -: وفاقي حڪومت جا ٽي شعبا ڪمن سان گڏ ھيٺ ڏجن ٿا.

.1قانونيه -: ھي شعبو ملڪ ھالئڻ قانون جوڙي ٿو.

.2انتظاميه -: جوڙيل قانونن تي عمل ڪرائڻ کي يقيني بڻائي ٿو.

.3عدليه -: ھي شعبو فيصال ڪري ٿو ته ملڪي ڪاروھنوار قانون مطابق ھلي. قانون جي

ڀڃڪڙي ڪندڙن کي سزا ڏيڻ کان عالوه آئين ۽ قانون جي تشريح پڻ ڪري ٿو.

سوال -: قومي اسيمبلي جي ميمبرن جي چونڊ ڪيئن ٿئي ٿي؟

جواب -: مختلف چونڊ تڪن ۾ سياسي پارٽيون پنهنجا اميدوار نامزد ڪنديون آھن، جيڪي قومي

اسيمبلي جو ميمبر بڻجڻ الءِ چونڊ وڙھندا آھن. گهڻي ۾ گهڻا ووٽ کڻندڙ اميدوار پنجن سالن الءِ

قوم ي اسيمبلي جو ميمبر چونڊجي وڃي ٿو. جنهن به سياسي پارٽي کي اڪثريت يعني

گهڻي ۾ گهڻا ميمبر ھوندا، اھا پارٽي حڪوم ت ٺاھيندي آھي.

سوال -: جمهوريت ۾ شهرين جي ڪردار بابت سمجهاڻي ڏيو.

جواب -: جمهوريت ۾ شهرين جو ڪردار وڏي اھميت رکي ٿو. شهري پنهنجي ووٽ جو حق استعمال

ڪري اھڙن اميدوارن کي چونڊي ايوانن تائين پهچائي سگهن ٿا جيڪي شهرين جي مفادن ۽

بهبودي الءِ ڪم ڪندا آھن. ۽ اھي ئي شهري ناڪام ٿيندڙن کي آئنده چونڊن ۾ ووٽ نه ڏيئي

حڪومت کان ٻاھر به موڪلي سگهن ٿا.

سوال -: انساني حق ڇا ۽ ڪهڙا آھن؟ پاڪستاني شهري ھجڻ جي حيثيت سان اھي توھان جي

قانوني حقن کان ڪيئن مختلف آھن؟

جواب -: جيڪي حق سڄي دنيا جي سڀني انسانن کي، انسان ھئڻ جي ناتي حاصل ھوندا آھن تن

کي انساني حق چئبو آھي. اظهار ۽ راءِ جي آزادي انساني حق آھن.

مختلف ملڪن جي شهرين کي حاصل قانوني حق انساني حقن کان مختلف به

ھوندا آھن. جيئن پاڪستان جو قانون اظهار جي آزادي ته ڏئي ٿو پر ان جي ھڪ حد مقرر

آھي ته جيئن ڪنهن شهري جي مذھب ۽ جذبات کي نقصان نه رسي.

سوال -: موجوده مسئلن جهڙوڪ جهالت ۽ امن امان وغيره جي نشاندھي ڪريو ۽ ٻڌايو ته انهن کي

حل ڪرڻ جي سلسلي ۾ حڪومت ڇا ڪري رھي آھي؟

جواب -: پاڪستان جي ڪن عالئقن تعليم جو جوڳو انتظام نه ھئڻ ڪري ماڻهن ۾ جهالت تمام گهڻي

آھي جنهن جي ڪري قبائلي ۽ سڱاوتي جهيڙا ٿين ٿا، ترقياتي ڪمن ۾ رڪاوٽون درپيش آھن

۽امن امان جي صورتحال به وقت وقت تي خراب ٿيندي رھندي آھي.حڪومت اھڙن مسئلن

کي حل ڪرڻ الءِ تعليم عام ڪرڻ الءِ ڪيترائي پروگرام شروع ڪيا آھن ۽ قبائلي ۽ سڱاوتي

جهيڙن کي منهن ڏيڻ الءِ سخت قانون جوڙيا آھن.


باب تيرهون کنڊ کيڙائو ۽ انهن جون کوجنائون ۽ دريافتون

سوال -: ڪن به ٽن کنڊ کيڙائن جا ناال لکو ۽ ٻڌايو ته انهن اھي مهمون ڇو شروع ڪيون؟

جواب -: ٽن کنڊ کيڙائن جا ناال ھي آھن :

.1مارڪوپولو .2ابن بطوطه .3ڪرسٽوفر ڪولمبس

انهن کنڊ کيڙائن يا سياحن واپار، سياحت ۽ اڻواقف ھنڌن کي ڳول ي لهڻ الءِ پنهنجون مهمون

شروع ڪيون.

سوال -: ڪرسٽوفر ڪولمبس جي آمريڪا ڏانهن سامونڊي سفر جا ڪهڙا اثر پيا ؟

جواب -: ڪرسٽوفر ڪولمبس جي سامونڊي سفر سان ڪئريبين جو ڳچ عالئقو ۽ آمريڪا جي مکيه

سرزمين ڳولجي وئي. ھن پنهنجي سفر دوران باھاما جو ٻيٽ به ڳولي لڌو. اھڙي طرح نوان

عالئقا ڳول ڻ سان واپار ۾ واڌارو آيو ۽ ڪن ملڪن ڏانهن وڃڻ جا مختصر رستا دريافت ٿيڻ سان

ملڪن وچ ۾ واپار پهرين کان آسان ٿي پيو.

سوال -: توھان جي خيال ۾ مستقبل جي کوجنائن ۽ تالش جا عالئقا ڪهڙا ھوندا ۽ انهن جي ڪري

تبديليون ظاھر ٿينديون؟

جواب -: اسان جي خيال ۾ مستقبل جي کوجنائن ۽ تالش جا عالئقا سمنڊن جون گهرايون، ٻيا گره ۽ تارا

ھوندا جنهن سان کوجنا ۽ تحقيق جا نوان انڪشاف ٿيندا. جيئن ته ڪن سائنسدانن جو

انڪشاف آھي ته ڪي گرھ ۽ سياره اھڙا به آھن جتان جي مخلوقات انسانن کان به وڌيڪ

ترقي يافته ٿي سگهي ٿي. جيڪڏھن اھڙا انڪشاف سچ ثابت ٿيا ته انسان اڃا به وڌيڪ

ترقي ڪري سگهندو ۽ سندس ڪائنات متعلق ڄاڻ به وڌندي.

سوال -: ڪنهن به ھڪ کنڊ کيڙائو جو مثال ڏيئي سمجهايو ته ھن ڪهڙيون ڪاميابيون ماڻيون ۽

ڪهڙن چئلينجن کي منهن ڏنو؟

جواب -: سر ايڊمنڊ ھالري شيرپاتينزنگ نارگي سان گڏ دنيا جو پهريون ماڻهو ھو جنهن ايورسٽ جي

چوٽي تي پهتو. 1953ع ۾ نيپال حڪوم ت طرفان منظوري ملڻ کانپوءِ ٽيمن جي صورت 400

ماڻهن چڙھائي شروع ڪئي. اھي ٽيمون آھسته آھسته گهٽجنديون ويون ۽ آخري ڪيمپ

تائين ٻه ٽيمون پهتيون. جن مان ھڪ ٽيم چوٽي کان اٽڪل 100 ميٽر ھيٺ ھئي ته اتان واپس

ٿي. ھالري ۽ تينزنگ کي به ڪجه مشڪالتن کي منهن ڏيڻو پيو خاص ڪري 12 ميٽرن جي

ھڪ ٽڪري ڀت بڻجي سندن رستو روڪي ڇڏيو ان جي باوجود ھنن انکي پار ڪري آخرڪار

ايورسٽ جي چوٽي کي فتح ڪيو.

 باب پنجون آزادي الِء جدوجهد


سوال -: آزادي جي جنگ جي ناڪامي کان پوءِ مسلمانن کي ڪهڙن ٽن مسئلن کي منهن ڏيڻو پيو؟

جواب -: آزادي جي جنگ جي ناڪامي کان پوءِ مسلمانن کي جن ٽن مسئلن کي منهن ڏيڻو پيو. سي ھن

ريت آھن.

مسلمانن کي جنگ جو ذميوار قرار ڏيئي مٿن ھر قسم جا ظلم ڪيا ويا گهڻن ئي بيگناھ مسلمانن

کي ڦاھيون ڏنيون ويون ۽ ڪيترن ئي مسلمانن جون ملڪيتون ضبط ڪيون ويون. مسلمانن الءِ

مالزمتن جا دروازا بند ڪيا ويا.

سوال -:آل انڊيا مسلم ليگ ڇو قائم ڪئي وئي؟

جواب -: جڏھن انڊين نيشنل ڪانگريس فقط ھندن جي مفادن کي ترجيح ڏيڻ لڳي ته مسلمانن جي حقن

۽ مفادن جو بچاُء ڪرڻ الِء 1906ع ۾ نواب سليم هللا ۽ ٻين مسلمان اڳواڻن آل انڊيا مسلم ليگ قائم

ڪئي. 1913ع ۾ ھنن خود – حڪومت جي سرشتي الءِ پڻ ڪم شروع ڪيو.

سوال -: ھندستان جي ننڍي کنڊ جي مسلمانن ڌار وطن جو مطالبو ڇو ڪيو؟

جواب -: 1937ع جي صوبائي قانون ساز ادارن جي چونڊن کانپوءِ ڪانگريس جي حڪمراني وارن صوبن ۾

`` بندي ماترم ́́ کي قومي تراني جي حيثيت ڏني وئي. اردو جي جاءِ تي ھندي ٻولي رائج

ڪئي وئي. ڳئون جي ڪوس تي پابندي مڙھي وئي . صوبائي حڪومتن جي اھڙن فيصلن

مسلمانن الءِ سندن مذھبي تعليمات مطابق زندگي گذارڻ مشڪل ڪري ڇڏيو تنهنڪري

مسلمانن ڌار وطن جو مطالبو ڪيو.

سوال -: آزادي ڇو ضروري آھي؟

جواب -: ڪنهن به مذھب يا قوم جي ماڻهن کي سندن مذھب جي تعليمات ۽ ريتن رسمن مطابق زندگي

گذارڻ الءِ آزادي ضروري آھي. آزادي به انسان جي بنيادي حقن مان ھڪ آھي.

سوال -: 1930ع جي ڏھاڪي ۽ 1940ع جي ڏھاڪي ۾ ٿيندڙ ٻن واقعن کي بيان ڪريو، جن جي ڪري

پاڪستان جو قيام ممڪن ٿي سگهيو.

جواب -: 1930ع وارو ڏھاڪو : - 1937ع وارن صوبائي قانون ساز ادارن جي چونڊن جي نتيجي کانپوءِ

ڪانگريس جي ڪجه پالسين ۽ فيصلن مسلمانن کي ايترو نااميد ڪيو جو انهن ڌار مسلم رياست

جي قيام الءِ جدوجهد شروع ڪئي.

1940ع وارو ڏھاڪو -: 23 مارچ 1940ع تي مسلم ليگ الھور جي شهر ۾ مسلمان اڪثريت وارن

عالئقن تي ٻڌل ھڪ ڌار مسلم رياست جوڙ ڻ جو ھڪ تاريخي ٺهراُء بحال ڪيو، جيڪو ``

پاڪستان جو ٺهراُء ́́جي نالي سان مشهور آھي. ھن ٺهراُء پاڪستان جي قيام کي يقيني

بنائڻ سٺو ڪردار ادا ڪيو.

سوال -: ھندستان ۾ آزادي الءِ ھلچل تي پهرين مهاڀاري لڙائي ۽ ٻي مهاڀاري

لڙائي جا ڪهڙا اثر پيا ؟

جواب -: جڏھن انگريزن کي پهرين مهاڀاري لڙائي ۾ ھندستانين جي مدد جي گهرج پئي ته انهن کانئن

واعدو ڪيو ته جيڪڏھن ھندستاني سپاھي ن پهرين مهاڀاري لڙائي ۾ ڀرپور ڪردار ادا ڪيو ته جنگ

کانپوءِ ھندستانين کي خود حڪومت جو حق ڏنو ويندو. اھڙي طرح جنگ ۾ ڪاميابي کانپوءِ عام

چونڊن وسيلي ھندستانين کي خود حڪومت جو حق مليو.

1939ع ۾ جڏھن ٻي مهاڀاري لڙائي ۾ انگريزن کي ٻيهر ھندستاني سپاھين جي مدد جي گهرج

پئي ته ھندستانين مڪمل آزادي جي گ ُهر رکي مدد ڪرڻ الءِ چيو. انگريزن طرفان انڪار ڪرڻ تي

احتجاج طور ڪانگريس جي صوبائي حڪومتن استعفائون ڏنيون ۽ مڪمل آزادي جي جدوجهد شروع

ڪئي وئي.

سوال -: توھان جي خيال ۾ ڇا ٿئي ھا:

)الف( جيڪڏھن انگريز ھندستان ۾ نه اچن ھا !

)ب( جيڪڏھن مسلمان آل انڊيا مسلم ليگ نه ٺاھين ھا !

)ج( جيڪڏھن برطانيه ٻي مهاڀاري لڙائي ۾ حصو نه وٺي ھا !

)د( جيڪڏھن مسلم ليگ 1940ع وارو پاڪستان جو ٺهراُء منظور نه ڪري ھا!

جواب-: )الف( جيڪڏھن انگريز ھندستان ۾ نه اچن ھا ته ھندستان تي مسلمانن جي حڪومت ھجي ھا

ڇوته ان وقت مسلمانن جي حومت ھئي.

)ب( جيڪڏھن مسلمان آل انڊيا مسلم ليگ نه ٺاھين ھا ته مسلمانن کي ھندو راڄ ھيٺ زندگي

گذارڻي پوي ھا.

)ج( جيڪڏھن برطانيه ٻي مهاڀاري لڙائي ۾ حصو نه وٺي ھا ته ڪانگريس جون صوبائي

حڪومتون استعفائون ڪونه ڏي ھا ۽ اھي به مڪمل آزادي الِء گ ُهر ڪونه ڪن ھا.

)د( جيڪڏھن مسلم ليگ 1940ع وارو پاڪستان جو ٺهراُء منظور نه ڪري ھا ته مسلمان ڌار

مسلم رياست الءِ گڏيل جدوجهد ڪونه ڪن ھا ۽ پاڪستان جو قيام به نه ٿئي ھا.

 باب چوٿون اسان جو تاريخ جو اڀياس ڇو ٿا ڪريون ؟

سوال -: اسان تاريخ جو اڀياس ڇو ڪندا آھيون ؟

جواب -: اسان تاريخ جو اڀياس ان الءِ ڪندا آھيون ته جيئن اسان کي گذريل دؤرن ۾ رھندڙ ماڻهن بابت

مڪمل ڄاڻ حاصل ٿي سگهي جنهن سان اسان کي اڄ جي دنيا کي سمجهڻ ۾ مدد ملي ٿي.

تاريخ اسان کي ٻڌائيندي آھي اسان جي رھڻي ڪهڻي، ٻولي، لباس ۽ کاڌي پيتي جو طريقو

ڪيئن شروع ٿيو ۽ انهي جي اوسر ڪيئن ٿي. تاريخ جي اڀياس سان اسان ماضي جي انسانن

جي ڪاميابين ۽ ناڪامين مان سبق پرائي موجوده زندگي کي بهتر بڻائي سگهون ٿا.

سوال -: C.B ، D.A ۽ H.Aڇا جا مخفف آھن ؟

جواب -: اي – ڊي اينو ڊوميني جو مخفف آھي جيڪو عيسوي سال لکڻ کان پوءِ لکبو آھي. اينوڊوميني جي

ٰي م آھي اسان جي آقا

عن يعني حضرت عي س ٰي جي دالدت کانپوءِ جو سال.

ِ ي

حضرت عيس ٰي جي والدت کان ب – ِسي بيفور ڪرائسٽ يعني قبل مسيع جو مخفف آھي جيڪو

پهرين وارن سالن کي ظاھر ڪرڻ الءِ استعمال ڪيو ويندو آھي.

اي – ايڇ آفٽر ھجرا جو مخفف آھي ي هللا علي

ّم جن جي مڪي

جيڪو حضرت محمّد صل ه وآل ه وسل

کان مديني ڏانهن ھجرت ڪرڻ کانپوءِ وارن سالن کي ظاھر ڪرڻ الءِ استعمال ڪيو ويندو آھي.

سوال -: شمسي ۽ قمري ڪئلينڊر جي ٻارنهن مهينن جا ناال لکو.

جواب -: شمسي ڪئلينڊر جي مهينن جا ناال -: جنوري، فيبروري، مارچ، اپريل،مئي، جون، جوالء،ِ آگسٽ،

سيپٽمبر،آڪٽوبر نومبر ۽ ڊسمبر.

قمري مهينن جا ناال : - محرم ، صفر، ربيع االول، ربيع الثاني،جمادي االول، جمادي الثاني، رجب،

شعبان، شوال، ذاولقعد، ذوالحج.

سوال -: ھڪ ھفتي، مهيني ۽ سال ۾ گهڻا ڏينهن ھوندا آھن؟

جواب -: ھڪ ھفتي ۾ ست ڏينهن، ھڪ مهيني ۾ ٽيه يا ايڪٽيه ڏينهن ۽ ھڪ سال ۾ ٽي سؤ پنجهٺ

ڏينهن ھوندا آھن.

سوال -: ڏھ سال ي، صدي ۽ ھزاري ۾ گهڻا سال ھوندا آھن؟

جواب -: ڏھ سالي ۾ ڏھ سال، صدي ۾ ھڪ سؤ سال ۽ ھزاري ۾ ھڪ ھزار سال ھوندا آھن.

سوال -: شمسي ۽ قمري ڪئلينڊرن جي ھڪجهڙين ۽ مختلف ڳالهين جي ڀيٽ ڪريو.

جواب -: شمسي ۽ قمري ڪئلينڊرن ۾ ھڪجهڙيون ڳالهيون :

)1( ٻنهي ڪئلينڊرن جي ڪن مهينن ۾ 30 ڏينهن ٿين ٿا.

)2( ٻنهي جي مهينن جو تعداد ساڳيو يعني 12 آھي.

شمسي ۽ قمري ڪئلينڊرن ۾ مختلف ڳالهيون :

)1( شمسي سال سج ۽ قمري سال چنڊ جي ڌرتي جي چوڌاري گردش جي ڪري آھي.

)2( شمسي ڪئلينڊر ۾ قمري ڪئلينڊر کان 11 ڏينهن وڌيڪ ٿين.

شمسي سال حضرت عيس ٰي عليه السالم جي پيدائش جي سال کان شروع ٿيو ۽ قمري )3(

سال ي هللا علي

ّم جن جي مڪي کان مديني ڏانهن ھجرت کانپوءِ

حضرت محمّد صل ه وآل ه وسل

شروع ٿيو.